Sąd Wyższy w Hangzhou (Hangzhou Intermediate People's Court) orzekł 28 kwietnia 2026 r., że firma technologiczna bezprawnie zwolniła pracownika, zastępując jego stanowisko systemem AI. To drugie takie rozstrzygnięcie w Chinach w ciągu kilku miesięcy i coraz wyraźniejszy sygnał, że chińskie prawo pracy nie dopuszcza wdrożenia AI jako samoistnej przyczyny redukcji etatów.
Najważniejsze w skrócie
- Zwolniony pracownik (Zhou) zajmował się kontrolą jakości wyników modeli LLM; firma zastąpiła jego stanowisko systemem AI
- Firma zaproponowała degradację stanowiska i obniżkę wynagrodzenia o ok. 40%; po odmowie — zwolnienie
- Sąd: wdrożenie AI nie spełnia kryteriów restrukturyzacji operacyjnej ani trudności finansowych — jedynych przesłanek legalnego zwolnienia
- Wyrok wzmacnia podobne orzeczenie z grudnia 2025 r. w sprawie firmy kartograficznej
- Chiny traktują stabilizację rynku pracy jako priorytet polityczny wobec wzrostu bezrobocia wśród młodzieży
Szczegóły sprawy: kontrola jakości LLM a automatyzacja stanowiska
Pracownik identyfikowany jako Zhou zajmował stanowisko związane z weryfikacją dokładności wyników dużego modelu językowego (LLM) — pracochłonne zadanie polegające na ocenie odpowiedzi modelu i oznaczaniu błędów. Kiedy firma wdrożyła system AI automatyzujący ten proces, zaoferowała pracownikowi inne stanowisko — niższe rangą — z obniżką wynagrodzenia o ok. 40%. Zhou odmówił.
Pracodawca zakończył stosunek pracy, powołując się na redukcję zatrudnienia wynikającą z wdrożenia AI. Sprawa trafiła do arbitrażu, a następnie do sądu. Hangzhou Intermediate People's Court wydał wyrok na korzyść pracownika i nakazał wypłatę odszkodowania, podkreślając w uzasadnieniu, że "wdrożenie technologii przez firmy nie może prowadzić do jednostronnego rozwiązania umów o pracę lub obniżenia wynagrodzeń".
Sąd stwierdził, że firma nie wykazała żadnej z przesłanek legalnego zwolnienia: ani ograniczenia działalności, ani trudności finansowych, ani innych warunków określonych w chińskim prawie pracy jako uprawniające do restrukturyzacji kadrowej.
Precedens: drugie takie orzeczenie w kilka miesięcy
Wyrok wpisuje się w szerszy trend orzeczniczy. W grudniu 2025 r. chiński sąd rozpatrywał podobną sprawę — pracownika firmy kartograficznej, gdzie sąd orzekł wprost, że "samo wdrożenie AI nie może stanowić podstawy do wypowiedzenia umowy o pracę". Orzeczenie z Hangzhou z 28 kwietnia 2026 r. utrwala ten kierunek interpretacyjny i tworzy coraz silniejszy precedens.
Oba wyroki zapadają w czasie, gdy chińskie firmy — pod wpływem strategii AI ogłoszonej przez rząd centralny — intensywnie wdrażają narzędzia automatyzacji. Kontekst polityczny jest jednak złożony: chiński rząd jednocześnie promuje AI i bezwzględnie priorytetyzuje stabilność rynku pracy, szczególnie wśród młodych. Bezrobocie wśród chińskiej młodzieży w ubiegłym roku przekroczyło 20%, co jest źródłem napięć społecznych.
Porównanie: jak inne jurysdykcje podchodzą do AI a prawa pracy
W Europie ochrona przed AI-uzasadnionymi zwolnieniami jest pośrednia. Dyrektywa o adekwatnych płacach minimalnych i rozporządzenie AI Act regulują wdrożenie AI w miejscu pracy, ale nie zakazują wprost redukcji etatów motywowanych automatyzacją — wymagają jedynie konsultacji ze związkami zawodowymi i transparentności.
W USA nie ma federalnych przepisów chroniących pracowników przed zwolnieniem motywowanym automatyzacją. Ochrona jest negocjowana indywidualnie lub zbiorowo (układy zbiorowe). Chińskie orzeczenia są zatem bardziej radykalne: wprost zabraniają używania AI jako powodu zwolnienia, bez konieczności wcześniejszych negocjacji.
Dlaczego to ważne?
Chińskie orzeczenia ustanawiają bezprecedensowy standard prawny: samo wdrożenie AI nie jest wystarczającym uzasadnieniem dla redukcji zatrudnienia. To ważne nie tylko dla Chin — wyznacza kierunek, który inne jurysdykcje mogą obserwować i ewentualnie naśladować w miarę narastania presji społecznej związanej z automatyzacją.
Dla firm działających w Chinach oznacza to konkretne ryzyko prawne: plany restrukturyzacji motywowane AI muszą teraz spełniać standardy przewidziane dla trudności finansowych lub ograniczenia działalności — wyższy próg niż typowe uzasadnienia biznesowe. Prawnicy korporacyjni będą musieli przeformułować strategie HR i komunikację dotyczącą automatyzacji.
W szerszej perspektywie — to wyraźny sygnał, że nawet rząd promujący AI jako priorytet narodowy może jednocześnie ograniczać jej bezpośrednie skutki społeczne, jeśli zagrażają one stabilności politycznej. Napięcie między innowacją technologiczną a ochroną zatrudnienia będzie narastać we wszystkich dużych gospodarkach.
Co dalej?
- Dwa wyroki tworzą wyraźny precedens — kolejne sprawy tego typu w Chinach będą rozpatrywane w kontekście tych orzeczeń
- Chińskie firmy technologiczne będą musiały opracować nowe strategie HR i prawne dla planów automatyzacji, by nie naruszać prawa pracy
- Europejskie i azjatyckie jurysdykcje mogą rozważyć podobne podejście legislacyjne lub orzecznicze w odpowiedzi na presję społeczną
Źródła
AI Times (KR) — Chiński sad: AI-based layoffs sa nielegalne
Bloomberg — zrodlo pierwotne sprawozdania sadowego (za posrednictwem AI Times)
