Google wysyła TPU na orbitę. Pierwszy test Suncatcher 1 października

Google wysyła cztery układy TPU na orbitę okołoziemską. Satelita MVP poleci 1 października w misji SpaceX Transporter-18 i sprawdzi, czy komercyjne akceleratory AI wytrzymują start rakiety, promieniowanie i próżnię. To pierwszy test w locie projektu Suncatcher.

Najważniejsze w skrócie

• Start 1 października 2026, Falcon 9 z bazy Vandenberg, misja rideshare Transporter-18
• Satelita MVP wielkości lodówki na platformie Planet Labs, cztery układy TPU Trillium
• Panele słoneczne dostarczają około 1 kW, tyle co kuchenka mikrofalowa
• TPU popracują seriami po około 15 minut, bo radiator nie nadąża z odprowadzaniem ciepła
• Na pokładzie Google uruchomi modele Gemini

Satelita z półki, chipy z serwerowni

Google nie budował statku od zera. Platformę dostarczył Planet Labs. Pierwotny plan zakładał dwa dedykowane satelity na początek 2027 roku, ale zespół przyspieszył i wstawił akceleratory do gotowej konstrukcji.

W środku pracują cztery TPU^?TPU: Tensor Processing Unit — układ scalony Google zaprojektowany wyłącznie do obliczeń sieci neuronowych. Trillium, te same układy v6e co w serwerowniach Google. Ich łączna moc odpowiada mniej więcej jednemu serwerowi, a misja ma potrwać kilka miesięcy. Jak relacjonuje 36Kr, start zapowiedział osobiście Sundar Pichai.

Trzy bariery: wibracje, promieniowanie, ciepło

Wejście na orbitę trwa około 10 minut. Konstrukcja znosi wtedy przeciążenia do 10 g, pojedyncze układy nawet 50–100 g.

Odporność na promieniowanie sprawdzono w wiązce protonów 67 MeV na UC Davis. Najwrażliwsza okazała się pamięć HBM^?HBM: High Bandwidth Memory — pamięć układana w stos tuż przy procesorze, o bardzo dużej przepustowości., ale pierwsze błędy pojawiły się przy 2 krad(Si), niemal trzykrotnie powyżej dawki spodziewanej w pięcioletniej misji.

Najtrudniejsze jest chłodzenie. W próżni nie ma przepływu powietrza, więc ciepło odbierają materiał termoprzewodzący, rurki cieplne z aluminium i miedzi oraz radiator. Modele Gemini popracują tam więc tylko seriami po kwadransie.

Docelowo 81 satelitów i lasery

W preprincie Google Research przykładowa konstelacja to 81 satelitów na wysokości 650 km, w klastrze o promieniu kilometra, połączonych optyką w wolnej przestrzeni^?optyka w wolnej przestrzeni: Przesyłanie danych wiązką lasera bezpośrednio przez próżnię lub powietrze, bez światłowodu.. Rozproszony trening wymaga dziesiątek terabitów na sekundę, a laboratorium Google osiągnęło na razie 800 Gb/s w każdą stronę.

Projekt zacznie się bronić, gdy koszt wyniesienia ładunku spadnie poniżej 200 dolarów za kilogram (ok. 730 zł). Google prognozuje to na połowę lat trzydziestych.

Dlaczego to ważne?

Orbitalne centra danych przestały być slajdem z prezentacji. Google jako pierwszy hyperscaler wystawia własny krzem na realne warunki kosmiczne, zamiast poprzestać na symulacjach i komorach próżniowych.

Wynik misji zdecyduje, czy branża potraktuje energię słoneczną w kosmosie jako alternatywę dla przeciążonych sieci energetycznych, czy jako kosztowną ciekawostkę. Odpowiedź ma znaczenie dla każdego, kto planuje moc obliczeniową na następną dekadę. Na razie to eksperyment.

Co dalej?

• Okno startowe Transportera-18 (SpaceX): 1 października 2026, Vandenberg
• Dwa satelity prototypowe w 2027 roku mają zweryfikować laserowe łącza międzysatelitarne
• Zespół Travisa Bealsa zakłada, że droga od projektu do produktu zajmie lata

Źródła

• Google — Behind Project Suncatcher, our moonshot to put AI in space
• Google Research — Exploring a space-based, scalable AI infrastructure system design
• arXiv — Towards a future space-based, highly scalable AI infrastructure system design
• Ars Technica — Google's first Suncatcher orbital data center test launches October 1
• SpaceX — Transporter-18
• 36Kr — 谷歌，准备升空：皮查伊亲自官宣，谷歌10月1日要把TPU送上轨道