CERN

CERN (Europejska Organizacja Badan Jadrowych; ang. European Organization for Nuclear Research, fr. Organisation europeenne pour la recherche nucleaire) to miedzyrzadowa organizacja naukowa i najwieksze na swiecie laboratorium fizyki czastek. Zostala zalozona 29 wrzesnia 1954 roku, a jej siedziba znajduje sie w Meyrin pod Genewa, na granicy szwajcarsko-francuskiej. Akronim CERN pochodzi od pierwotnej nazwy Conseil Europeen pour la Recherche Nucleaire. Organizacja zrzesza 25 panstw czlonkowskich (jedynym pozaeuropejskim pelnym czlonkiem jest Izrael, od 2013 r.). W 2024 roku zatrudniala 2 704 pracownikow naukowych, technicznych i administracyjnych oraz goscila okolo 12 400 uzytkownikow z instytucji w ponad 80 krajach; budzet na 2026 rok wynosi 1 515 mln frankow szwajcarskich. Glowna instalacja CERN jest Wielki Zderzacz Hadronow (LHC) - najwiekszy i najbardziej energetyczny akcelerator czastek na swiecie. CERN ma tez ogromne znaczenie dla informatyki: to tutaj Tim Berners-Lee wynalazl w 1989 roku siec World Wide Web, a organizacja byla pionierem wdrazania TCP/IP w Europie oraz rozwoju grid computingu (Worldwide LHC Computing Grid) do przetwarzania petabajtow danych. Wspolczesnie CERN intensywnie wykorzystuje uczenie maszynowe i AI do analizy danych z eksperymentow. Dyrektorem generalnym jest Mark Thomson.