Light-driven plasmonic nanorobot to sub-mikrometrowy robot badawczy sterowany światłem, opracowany na Julius-Maximilians-Universität Würzburg (JMU) w grupie Nano-Optics and Biophotonics kierowanej przez prof. Berta Hechta. Pracę opisano w Nature Communications (27 marca 2026) pod tytułem „A nanoscale robotic cleaner”; autorami są Jin Qin, Carsten Büchner, Xiaofei Wu i Bert Hecht.
Zasada napędu
Robot napędzany jest odrzutem fotonów (photon recoil). Plazmoniczna nanoantena kierunkowa jednocześnie wytwarza siłę napędową i kontroluje orientację, bez konieczności naprowadzania czy ciasnego ogniskowania wiązki, co ogranicza złożoność układu i fotouszkodzenia. Kierunek ruchu jest zablokowany prostopadle do osi polaryzacji liniowej, a impulsy światła spolaryzowanego kołowo znoszą dwukrotną degenerację orientacji dzięki transferowi pędu spinowego. Robot osiąga prędkości do 50 µm/s.
Zastosowania
Wykorzystując siły opto-termoforetyczne, nanorobot chwyta, transportuje, odwracalnie składa i uwalnia bakterie. Poprzez sekwencjonowanie stanów polaryzacji liniowej i kołowej wykonuje złożone, precyzyjne trajektorie, systematycznie przeczesując wyznaczone obszary — działa jako sterowany światłem mikrooczyszczacz. Praca poszerza możliwości nanorobotów w manipulacji biologicznej oraz w szybkim, zlokalizowanym wykrywaniu.