DABUS (Device for the Autonomous Bootstrapping of Unified Sentience) to system sztucznej inteligencji stworzony przez amerykańskiego naukowca Stephena Thalera i rozwijany przez jego firmę Imagination Engines Inc. Zaprojektowano go tak, aby autonomicznie generował nowe koncepcje i pomysły na podstawie nagromadzonego doświadczenia.
Architektura techniczna
DABUS jest systemem koneksjonistycznym: składa się z rozległych rojów sieci neuronowych, które łączą się w łańcuchy kodujące koncepcje pozyskane z otoczenia. Pobudzanie takich łańcuchów szumem prowadzi do formowania nowych, pochodnych koncepcji (tzw. idea formation), a sieci filtrujące anomalie wyodrębniają pomysły nowatorskie i użyteczne. Podejście to opisano w patencie USA nr 10 423 875 pt. „Electro-optical device and method for identifying and inducing topological states formed among interconnecting neural modules”.
Zgłoszone wynalazki
Systemowi przypisano dwa wynalazki: pojemnik na żywność o geometrii fraktalnej umożliwiającej szybsze podgrzewanie oraz pulsujące światło ostrzegawcze (beacon) przyciągające uwagę w sytuacjach awaryjnych. To one stały się przedmiotem zgłoszeń patentowych na całym świecie.
Sprawy patentowe
Thaler zgłosił DABUS jako wynalazcę w wielu jurysdykcjach, wywołując precedensowe spory o to, czy AI może być wynalazcą. W lipcu 2021 r. Republika Południowej Afryki (CIPC) jako pierwsza przyznała patent wskazujący AI jako wynalazcę. W Australii Sąd Federalny w lipcu 2021 r. dopuścił AI jako wynalazcę, lecz pełny skład Sądu Federalnego uchylił tę decyzję 13 kwietnia 2022 r.
Większość urzędów odrzuciła zgłoszenia: Europejski Urząd Patentowy oddalił odwołanie 21 grudnia 2021 r., stwierdzając, że wynalazcą musi być osoba posiadająca zdolność prawną. W USA USPTO odmówił rejestracji, a Sąd Apelacyjny ds. Okręgu Federalnego (Federal Circuit) potwierdził 5 sierpnia 2022 r., że wynalazcą może być wyłącznie osoba fizyczna. Brytyjski Sąd Najwyższy oddalił apelację Thalera 20 grudnia 2023 r. Nowa Zelandia uznała zgłoszenie za nieważne (styczeń 2022 r.), a szwajcarski Federalny Sąd Administracyjny orzekł 26 czerwca 2025 r., że AI nie może figurować jako wynalazca.
