Robocikowo>ROBOCIKOWO
Architektura

LLM

2020AktywnyOpublikowano: 3 maja 2026Aktualizacja: 3 maja 2026Opublikowany
Duży model językowy trenowany na ogromnych zbiorach tekstu do generowania i rozumienia języka naturalnego.
Kluczowa innowacja
Skalowanie autoregresywnego modelowania języka do miliardów parametrów umożliwiło pojawienie się zdolności do rozumowania, wykonywania instrukcji oraz generowania tekstu ogólnego przeznaczenia.
Kategoria
Architektura
Poziom abstrakcji
Paradygmat
Poziom operacji
Model
Zastosowania
Text generationQuestion answeringCode generationSummarizationTranslationConversational AI

Jak działa

Model Transformer jest trenowany na tokenach z korpusu tekstowego, ucząc się przewidywać kolejny token (autoregresja). Przy wystarczająco dużej skali (parametry, dane, obliczenia) pojawiają się zdolności emergentne: reasoning, in-context learning, instruction following.

Rozwiązany problem

Poprzednie modele NLP były wąsko specjalizowane (osobny model do tłumaczenia, klasyfikacji, QA). LLM ujednolicają wiele zadań językowych w jednym generycznym modelu.

Implementacja

Pułapki implementacyjne
Hallucynacje — model generuje pewnie brzmiące faktyŚrednia

LLM generują fluent tekst nawet gdy nie mają wiedzy o danym fakcie — zamiast "nie wiem" model fabryuje szczegóły. Krytyczne w zastosowaniach medycznych, prawnych, finansowych.

Context window limit — utrata informacji przy długich dokumentachŚrednia

LLM mają skończone okno kontekstowe (4k–1M tokenów). Przy przekroczeniu limitu model traci wcześniejsze informacje. Długie dokumenty wymagają chunking + RAG lub summarization.

Prompt injection w systemach agentowychŚrednia

Złośliwe dane w środowisku agenta (treść strony, e-mail) mogą nadpisać instrukcje systemowe i przejąć kontrolę nad agentem. Szczególnie groźne przy agencie z dostępem do narzędzi.

Ewolucja

Oryginalny paper · 2020 · NeurIPS 2020 · Tom Brown
Language Models are Few-Shot Learners (GPT-3)
Tom Brown, Benjamin Mann, Nick Ryder
2020
GPT-3 – pierwsza szeroko uznana era LLM
Punkt przełomowy

OpenAI publikuje GPT-3 (175B), demonstrując few-shot learning i emergentne zdolności językowe.

2022
ChatGPT – RLHF i masowe zastosowanie
Punkt przełomowy

OpenAI publikuje ChatGPT (InstructGPT/GPT-3.5), łącząc LLM z RLHF. Masowa adopcja interfejsu konwersacyjnego.

2023
LLaMA – era open-weights LLM
Punkt przełomowy

Meta publikuje LLaMA, inicjując erę otwartych modeli wielkojęzykowych.

Wymagania sprzętowe

Podstawowe

Trening i inferecja LLM opiera się na macierzowych operacjach Transformer, które są natywnie przyspieszane przez CUDA Tensor Cores (A100, H100, GB200).

Dobry fit

Google używa TPU do trenowania modeli Gemini i PaLM.