Robocikowo>ROBOCIKOWO
Wnioskowanie

Model-Based RL

1991AktywnyOpublikowano: 8 czerwca 2026Aktualizacja: 8 czerwca 2026Opublikowany
Paradygmat uczenia ze wzmocnieniem, w którym agent uczy się modelu świata (dynamiki i nagrody) i używa go do planowania lub treningu polityki w wyobraźni.
Kluczowa innowacja
Agent uczy się modelu dynamiki środowiska i wykorzystuje go do planowania lub generowania syntetycznych doświadczeń, co radykalnie zwiększa próbkową efektywność uczenia w porównaniu do model-free RL.
Kategoria
Wnioskowanie
Poziom abstrakcji
Paradygmat
Poziom operacji
TreningInferencjaŚrodowisko agentowe
Zastosowania
Sterowanie robotem z ograniczoną ilością danychRobotyczne manipulacje i lokomocja (Dreamer, TD-MPC)Gry planszowe i strategiczne (MuZero, AlphaZero)Sterowanie z pikseli (PlaNet, Dreamer)Sim-to-real z modelem dynamikiUczenie polityk w drogich symulacjach (CFD, fizyka cząstek)

Jak działa

Pętla MBRL składa się z trzech kroków powtarzanych iteracyjnie: (1) Zbieranie danych — agent działa w środowisku polityką eksploracyjną i zapisuje przejścia (s,a,r,s'). (2) Uczenie modelu — sieć dynamiki (deterministyczna, probabilistyczna, ensemble lub latentna jak RSSM) jest trenowana na zebranych danych do przewidywania s' i r. (3) Wykorzystanie modelu — możliwości to: planowanie (CEM/MPC, MCTS w MuZero), trening polityki na rolloutach z modelu (Dyna, Dreamer), bezpośrednie różniczkowanie strategii przez model (analytic policy gradient, SVG, PILCO). Aktualna polityka generuje nowe dane, model jest dotrenowywany. Kluczowe techniki: ensemble dla niepewności (PETS), planowanie horyzontu skończonego, KL/regulizacja przeciw model exploitation, latentne reprezentacje dla wysokowymiarowych obserwacji (Dreamer, RSSM).

Rozwiązany problem

Model-free RL wymaga milionów lub miliardów interakcji ze środowiskiem, co jest niewykonalne dla rzeczywistych robotów i drogich symulacji. MBRL drastycznie redukuje liczbę potrzebnych próbek przez uczenie polityki w „wyobraźni" lub planowanie z użyciem nauczonego modelu.

Komponenty

Dynamics modelPredykcja s' z (s,a)

Sieć neuronowa lub model probabilistyczny ucząca się f(s,a) → s'. Może być deterministyczna, probabilistyczna (Gauss), ensemble lub latentna (RSSM).

Deterministic MLPPojedyncza sieć przewidująca s'.
Probabilistic ensemble (PETS)Kilka sieci probabilistycznych dla estymacji niepewności epistemicznej i aleatorycznej.
Latent dynamics (RSSM, Dreamer)Dynamika w przestrzeni latentnej, encoder z pikseli.
Gaussian Process (PILCO)GP modeluje dynamikę z analityczną propagacją niepewności.

Oficjalna

Reward modelPredykcja r(s,a) lub r(s)

Funkcja nagrody zwykle uczona razem z dynamiką, niezbędna do planowania i imagination-based RL.

Planner / policyWybór akcji na podstawie modelu

Komponent decyzyjny: planer (CEM, MPPI, MCTS) lub trenowana polityka (actor-critic w wyobraźni jak Dreamer).

CEM / MPPISample-based planning z populacji trajektorii.
MCTS (MuZero, AlphaZero)Drzewo Monte Carlo z heurystyką sieci wartości i polityki.
Actor-critic in imagination (Dreamer)Polityka i wartość uczone na rolloutach modelu.

Oficjalna

Replay bufferZbiór rzeczywistych przejść (s,a,r,s')

Bufor doświadczeń używany do uczenia modelu i często też polityki (Dyna).

Implementacja

Pułapki implementacyjne
Model exploitationKrytyczna

Optymalizator akcji znajduje obszary stanu, gdzie model jest niedokładny i przewiduje fałszywie wysoką nagrodę.

Rozwiązanie:Ensemble dla niepewności, ograniczenie horyzontu, kary za niepewność, KL-regularizacja w Dreamer.
Compounding model errorWysoka

Drobne błędy modelu kumulują się wykładniczo wzdłuż długich rolloutów.

Rozwiązanie:Krótkie horyzonty, branching rollouts (MBPO), latentne reprezentacje stabilizujące dynamikę.
Distribution shiftWysoka

Model uczony na rzeczywistych danych nie działa dobrze na rolloutach generowanych aktualną polityką.

Rozwiązanie:Iteracyjne dotrenowywanie modelu na nowych danych po każdej aktualizacji polityki.
Wybór klasy modelu vs koszt obliczeniowyŚrednia

GP (PILCO) skaluje się słabo do wysokowymiarowych obserwacji; ensemble sieci jest tańszy ale gorszy w oszacowaniu niepewności epistemicznej.

Rozwiązanie:Latentne modele rekurencyjne (RSSM) dla pikseli, ensembles probabilistyczne dla low-dim, hybrydowe podejścia.

Ewolucja

Oryginalny paper · 1991 · SIGART Bulletin / AAAI 1991 · Richard S. Sutton
Dyna, an Integrated Architecture for Learning, Planning, and Reacting
Richard S. Sutton
1991
Dyna — pierwsza zintegrowana architektura MBRL
Punkt przełomowy

Sutton wprowadza Dyna, łączącą uczenie modelu, planowanie i działanie w jednym systemie.

2011
PILCO — model probabilistyczny GP

Deisenroth & Rasmussen pokazują, że Gaussian Process jako model dynamiki osiąga rekordową próbkową efektywność na zadaniach kontrolnych.

2018
PETS — probabilistic ensembles + CEM

Chua i in. ustanawiają silny baseline MBRL z ensemblem sieci probabilistycznych i planowaniem CEM.

2019
PlaNet — pierwszy MBRL z pikseli na poziomie SoTA
Punkt przełomowy

Hafner i in. wprowadzają RSSM i pokazują skuteczne planowanie w przestrzeni latentnej z surowych obrazów.

2019
MuZero — MBRL bez znajomości reguł gry
Punkt przełomowy

DeepMind pokazuje, że agent uczący się modelu osiąga poziom AlphaZero w Go, szachach i Atari bez dostępu do reguł środowiska.

2019
MBPO — Dyna ze świadomością niepewności

Janner i in. uzyskują wyniki porównywalne z SAC przy wielokrotnie mniejszej liczbie próbek.

2020
Dreamer / DreamerV2

Trening polityki actor-critic w wyobraźni nad RSSM osiąga ludzki poziom na Atari z pojedynczego GPU.

2023
DreamerV3 — uniwersalne MBRL
Punkt przełomowy

Jedna konfiguracja agenta MBRL osiąga silne wyniki na 150+ zadaniach (Atari, DMC, Minecraft, Crafter) bez tuningu.

2022
TD-MPC — łączenie planowania z value learning

Hansen i in. łączą krótkohoryzontowe MPC z nauczoną funkcją wartości, osiągając SoTA na DMC.

Hiperparametry (konfigurowalne osie)

Planning horizon HKrytyczna

Liczba kroków planowanych w przód. Zbyt długi → akumulacja błędów modelu; zbyt krótki → krótkowzroczność.

Model classKrytyczna

Wybór: deterministyczny, probabilistyczny, ensemble, GP, latentny (RSSM).

Real-to-imagined data ratioWysoka

Stosunek rzeczywistych do syntetycznych próbek w treningu polityki. Kluczowe w stylu Dyna/MBPO.

Ensemble sizeWysoka

Liczba modeli w ensemble (PETS używa 5-10) — wpływa na estymację niepewności.

Planner typeWysoka

CEM / MPPI / MCTS / random shooting / actor-critic in imagination.

Paradygmat wykonania

Tryb główny
Gęsty

Pełna sieć dynamiki, nagrody i polityki/planera jest aktywna w każdym kroku planowania.

Wzorzec aktywacji
Wszystkie ścieżki aktywne

Równoległość

Poziom równoległości
Częściowo równoległy

Trening modelu jest w pełni równoległy w batchu. Rollouty w wyobraźni można paralelizować po batchu. Sekwencyjny pozostaje krok rzeczywistej interakcji ze środowiskiem oraz wewnętrzny krok rekurencji modelu.

Zakres
TreningInferencja

Wymagania sprzętowe

Podstawowe

Trening modelu i polityki, rollouty w wyobraźni — GPU klasy A100/V100 wystarcza nawet do złożonych zadań Dreamer/TD-MPC.

Dobry fit

Klasyczne MBRL z planerem CEM/MPPI często wykonywane na CPU z masową paralelizacją sample-based.

Dobry fit

DreamerV3 w JAX/XLA skaluje się efektywnie na TPU.