Luminous

Luminous to rodzina dużych modeli językowych (LLM) opracowana przez niemiecką firmę Aleph Alpha z siedzibą w Heidelbergu, udostępniona 12 października 2022 r. Modele zbudowano w architekturze transformera (GPT) z uczeniem samonadzorowanym, z myślą o zastosowaniach dla przedsiębiorstw i administracji publicznej („suwerenna AI”).

Rodzina obejmuje warianty różniące się skalą: Luminous-base (ok. 13 mld parametrów, okno kontekstu 2K), Luminous-extended (ok. 30 mld, okno 8K), Luminous-supreme (ok. 70 mld) oraz dostrojony instrukcyjnie Luminous-supreme-control. Warianty base i extended są multimodalne — przyjmują na wejściu tekst i obrazy.

Cechą wyróżniającą Luminous jest wyjaśnialność (explainability): Aleph Alpha udostępnia metody (m.in. AtMan) czyniące decyzje modelu bardziej zrozumiałymi, adresując problem „czarnej skrzynki”. Modele są wielojęzyczne (m.in. angielski, niemiecki, francuski, hiszpański, włoski) i były oferowane przez API oraz we wdrożeniach lokalnych/on-premises zgodnych z europejskimi standardami ochrony danych.

Luminous jest modelem własnościowym, kierowanym do klientów enterprise i sektora publicznego. Firma Aleph Alpha (zał. 2019 przez Jonasa Andrulisa i Samuela Weinbacha) była wspierana m.in. przez Schwarz Gruppe, Bosch i SAP. Rodzina Luminous została następnie zastąpiona przez modele Pharia.