Ubuntu 22.04 LTS (nazwa kodowa „Jammy Jellyfish”) to długoterminowo wspierana edycja systemu operacyjnego Linux rozwijanego przez firmę Canonical. Została wydana 21 kwietnia 2022 roku i jest czwartą z rzędu wersją LTS wydawaną w cyklu dwuletnim.
Wydania LTS otrzymują pięć lat standardowego wsparcia bezpieczeństwa. Dla Ubuntu 22.04 standardowe wsparcie kończy się w maju 2027 roku, a rozszerzone wsparcie w ramach Ubuntu Pro (ESM) obejmuje system do maja 2032 roku.
Ze względu na stabilność i długi okres wsparcia Ubuntu 22.04 LTS jest szeroko wykorzystywany w robotyce, systemach wbudowanych i edge oraz jako baza dla ROS 2. System operacyjny działa m.in. na humanoidalnym robocie Faraday Future FF All-New Futurist (warianty Standard i Ultra).
System operacyjny ogólnego przeznaczenia lub specjalizowany dla robotyki — Ubuntu, Ubuntu Core, dystrybucje ROS-aware. Stanowi platformę dla middleware, runtime i aplikacji robotycznych.
Rodzina dystrybucji Ubuntu — Ubuntu Server, Ubuntu Desktop, Ubuntu Core, snap packaging. Faktyczny standard hostingowy dla ROS 2 i większości robotyki Linux-based.
Faraday Future FF All-New Futurist (warianty Standard i Ultra).
Oficjalny menedżer pakietów systemu Debian i jego pochodnych (Ubuntu, Linux Mint, Raspberry Pi OS, NVIDIA JetPack OS). Pakiety w formacie .deb instalowane przez narzędzia apt, apt-get lub dpkg. Dominujący sposób dystrybucji oprogramowania robotycznego w ekosystemie ROS – wszystkie oficjalne pakiety ROS 1 i ROS 2 są dystrybucowane przez apt z repozytorium packages.ros.org. Instalacja pakietu ROS 2: 'sudo apt install ros-humble-<package-name>'. Zarządzanie zależnościami automatyczne przez rosdep (ROS dependency manager) korzystający z apt jako backend dla platform Ubuntu/Debian. Pakiety binarne prekompilowane dla konkretnej architektury (x86_64, aarch64, arm32) i wersji Ubuntu – brak konieczności kompilacji ze źródeł. Repozytoria PPA (Personal Package Archive) umożliwiają dystrybucję własnych pakietów deb przez Launchpad (Ubuntu) bez konieczności włączenia do oficjalnego rejestru. Stosowany na NVIDIA Jetson (JetPack oparty na Ubuntu), Raspberry Pi OS i większości platform Linux używanych w robotyce. Wymaga systemu operacyjnego z rodziny Debian.
System pakietów snap opracowany przez Canonical (twórca Ubuntu) – samodzielne, skompresowane pakiety zawierające aplikację i wszystkie jej zależności w izolowanym środowisku (sandbox). Instalacja przez snapd: 'snap install <package>'. Działają na wielu dystrybucjach Linux (Ubuntu, Debian, Fedora, Arch) bez modyfikacji. Automatyczne aktualizacje w tle z rollback w przypadku problemów. Zastosowania w robotyce: dystrybucja narzędzi deweloperskich i aplikacji desktopowych (RViz2, Gazebo mogłyby być dystrybuowane jako snap), oprogramowanie dla robotów edge działających na Ubuntu Core (minimalne Ubuntu dla embedded). Ubuntu Core (IoT/embedded wariant Ubuntu) używa wyłącznie snaps – potencjalnie ważny dla robotów produkcyjnych opartych na Ubuntu Core z aktualizacjami OTA przez Snap Store. Canonical Snapcraft Store obsługuje kanały (stable, candidate, beta, edge) umożliwiając stopniowe rollout aktualizacji na flotę robotów. Ograniczenia: izolacja sandbox może utrudniać dostęp do hardware i komunikację między procesami – wymaga explict plugs/slots konfiguracji.
64-bitowa architektura procesora wywodząca się z rodziny x86, opracowana przez AMD (jako AMD64) i zaadoptowana przez Intel (jako Intel 64 / EM64T). Dominująca architektura w komputerach osobistych, serwerach, stacjach roboczych i komputerach przemysłowych. W robotyce stosowana jako główna platforma obliczeniowa dla: stacji operatorskich i komputerów deweloperskich (Ubuntu 22.04/24.04 x86_64), serwerów fleet management i cloud robotics, symulatorów (Gazebo, Isaac Sim wymagają x86_64 z GPU NVIDIA dla pełnej wydajności), komputerów pokładowych robotów mobilnych wyższej klasy (Intel NUC, mini-PC przemysłowe jak Nuvo, OnLogic). Oficjalne wsparcie ROS 2 dla x86_64 jest tier-1 – wszystkie dystrybucje ROS 2 (Humble, Jazzy, Kilted) są w pełni wspierane i testowane. Pakiety apt dostępne przez packages.ros.org dla Ubuntu x86_64. Dominuje w środowiskach deweloperskich i symulacyjnych. Na robotach mobilnych i humanoidach x86_64 jest stosowane gdy wymagana jest wysoka moc obliczeniowa (np. Intel Core Ultra, AMD Ryzen Embedded) bez ograniczeń energetycznych typowych dla ARM. Przykłady hardware: Intel NUC 13 Pro, AMD Ryzen Embedded V2000, Advantech MIC-770.
64-bitowa architektura ARM (Advanced RISC Machine) w wersji ARMv8-A i nowszych – dominująca architektura w embedded computing, robotyce mobilnej i edge AI. Dwie nazwy oznaczają to samo: ARM64 (nazwa stosowana przez Apple i w kontekście macOS/iOS), AArch64 (oficjalna nazwa architektury ARM, używana w Linuksie i ekosystemie embedded). Absolutnie dominująca architektura w nowoczesnej robotyce mobilnej i humanoidalnej: NVIDIA Jetson (Orin NX, AGX Orin – Cortex-A78AE), Raspberry Pi 4/5 (Cortex-A72/A76), Qualcomm Robotics RB5/RB6 (Kryo), Apple M1/M2/M3 (dla stacji deweloperskich macOS), procesory w smartfonach używanych jako moduły robotyczne. Oficjalne wsparcie ROS 2 tier-1 dla aarch64 od dystrybucji Humble – pakiety apt dostępne przez packages.ros.org dla Ubuntu 22.04/24.04 aarch64. Unitree SDK2 dostępne dla aarch64 (target: Jetson Orin NX w G1). Boston Dynamics Spot: Qualcomm aarch64. Zalety wobec x86_64: znacznie niższy pobór energii (TDP 5–65W vs 45–125W), lepsza wydajność na wat, wbudowane NPU/GPU dla edge AI, mniejszy footprint fizyczny. Ograniczenia: historycznie mniejsza dostępność prebuildowanych pakietów (szybko zmniejsza się), niektóre biblioteki x86-only nie są portowane.
Otwarta architektura zestawu instrukcji (ISA) RISC-V w wersji 64-bitowej z rozszerzeniami G (IMAFD – Integer, Multiply, Atomic, Float, Double) i C (Compressed instructions). Pierwsza w pełni otwarta architektura ISA bez opłat licencyjnych, rozwijana przez RISC-V International. Rosnące znaczenie w robotyce jako alternatywa dla ARM i x86 wolna od opłat licencyjnych i ograniczeń eksportowych. Platformy RISC-V w robotyce: SiFive HiFive Unmatched (FU740, quad-core RV64GC), StarFive VisionFive 2 (JH7110, quad-core RV64GC z GPU IMG BXE-4-32 – pierwsza przystępna cenowo płyta RISC-V z GPU), Milk-V Pioneer/Mars, Kendryte K210 (dual-core RV64 – popularny w edge AI). Wsparcie oprogramowania: Ubuntu 23.10+ oficjalnie wspiera riscv64, Debian wspiera riscv64, ROS 2 nie ma oficjalnych tier-1 buildów dla riscv64 (community builds dostępne). Wsparcie Rust dla riscv64gc-unknown-linux-gnu jest tier-2. Rosnące wsparcie toolchainów: GCC, LLVM/Clang, OpenCV, TensorFlow Lite. Bariery adopcji w robotyce: brak wydajnych SoC z wbudowanym NPU dla edge AI, ograniczona dostępność sterowników dla sensorów robotycznych, malejące ale nadal istniejące luki ekosystemowe. Perspektywa: RISC-V może stać się istotną architekturą w robotyce w latach 2025–2030 przy rosnącym wsparciu Linuksa i kluczowych bibliotek.
z/Architecture to 64-bitowa architektura procesorów mainframe’ów IBM Z, wprowadzona w 2000 r. jako następca ESA/390. Charakteryzuje się trybami adresowania 24/31/64-bit oraz wbudowanymi akceleratorami (m.in. Integrated Accelerator for AI w procesorach Telum i Telum II). W ekosystemie Linuksa architektura ta oznaczana jest jako s390x.
PowerPC (Performance Optimization With Enhanced RISC – Performance Computing) to architektura zbioru instrukcji RISC. Współczesne warianty serwerowe IBM Power obejmują ppc64 (big-endian) oraz ppc64le (little-endian). Architektura jest wspierana m.in. przez jądro Linux i technologię wirtualizacji KVM.
Piąte wydanie punktowe (najnowsze) z aktualizacjami i poprawkami bezpieczeństwa.
Pierwsze wydanie serii 22.04 LTS.
