Brytyjski Financial Conduct Authority (FCA) opublikował 6 lipca 2026 roku raport o wpływie sztucznej inteligencji na detaliczne usługi finansowe, nazwany Mills Review od nazwiska jego autora, dyrektora wykonawczego Sheldona Millsa. Regulator prognozuje, że do 2030 roku AI stanie się „siłą definiującą” rynek, i zwraca się do rządu o szersze uprawnienia. Sam Mills opisał nadążanie za tempem zmian jako „wyścig zbrojeń”.
Najważniejsze w skrócie
- Mills Review to według FCA pierwszy tego typu raport przygotowany przez regulatora finansowego na świecie, opublikowany 6 lipca 2026 roku.
- Sheldon Mills w rozmowie z „Financial Times” stwierdził wprost: „To wyścig zbrojeń” — regulator musi sam sięgnąć po AI, by wykrywać i ograniczać ryzyko.
- Badanie zlecone przez FCA wskazuje, że jedna piąta dorosłych Brytyjczyków, czyli około 11 mln osób, jest skłonna korzystać z AI działającej autonomicznie w wyznaczonych celach.
- FCA chce wdrożyć własny model AI do nadzoru firm oraz uzyskać „bezpośrednie uprawnienia” wobec dostawców technologii i chmury.
- Raport rekomenduje kolejny przegląd w ciągu sześciu miesięcy, poświęcony szkodom dla konsumentów zarządzających finansami przy pomocy AI.
Co zawiera Mills Review
Raport powstał na zlecenie ogłoszone w styczniu 2026 roku i, jak podaje serwis Financial Reporter, jest pierwszą taką inicjatywą regulatora na świecie. Zamiast oceniać dzisiejsze wdrożenia, kreśli obraz rynku od 2030 roku i dalej. FCA stwierdza, że firmy już dziś odchodzą od obsługi prowadzonej przez ludzi na rzecz usług wspieranych przez AI.
Dokument wskazuje cztery główne przesunięcia napędzane przez AI: przekształcenie sposobu działania firm, ewolucję ścieżek konsumenta, zmianę układu konkurencji i siły rynkowej oraz wzmocnienie ryzyka oszustw i cyberataków. FCA podkreśla, że AI może poprawić dostępność, personalizację i efektywność usług, ale te same mechanizmy mogą nasilić nadużycia i koncentrację rynku wokół nielicznych graczy.
Pośrednicy nie znikną, ale się zmienią
Jednym z ciekawszych wniosków jest los pośredników — doradców, brokerów, wealth managerów. Raport ocenia, że „pośrednictwo raczej się przekształci, niż zniknie”. AI może ograniczyć zależność od tradycyjnych pośredników i umożliwić bardziej bezpośrednią dystrybucję, ale w to miejsce mogą wejść nowe formy pośrednictwa oparte na platformach i agentach AI. FCA zauważa też, że część klientów nadal będzie cenić kontakt z człowiekiem, zwłaszcza przy złożonych i kosztownych decyzjach jak kredyt hipoteczny. Z badania regulatora wynika, że konsumenci łatwiej ufają AI przy tańszych usługach, gdzie skutki ewentualnego błędu są mniejsze.
Rekomendacje: więcej uprawnień dla regulatora
Mills przedstawił zestaw zaleceń, których wspólnym mianownikiem jest wzmocnienie pozycji regulatora. FCA miałaby przyjąć własny model oparty na AI do nadzoru firm, a rząd miałby rozszerzyć jej uprawnienia. Chodzi między innymi o objęcie nadzorem „krytycznych dostawców zewnętrznych”, takich jak firmy AI i dostawcy chmury, oraz o „bezpośrednie uprawnienia” do regulowania spółek technologicznych — po to, by zapobiegać cyfrowym monopolom, wspierać konkurencję i chronić konsumentów.
Raport rekomenduje również kolejny, węższy przegląd w ciągu sześciu miesięcy. Ma on ocenić realne szkody dla konsumentów korzystających z AI do zarządzania finansami oraz ryzyko związane z podmiotami świadczącymi nieregulowane usługi finansowe przy pomocy AI, które dziś w dużej mierze wymykają się kompetencjom FCA.
Przewodniczący FCA Ashley Alder ocenił, że dotychczasowe, oparte na zasadach i skupione na efektach podejście regulatora — wsparte reżimami Consumer Duty i Senior Managers Regime — okazało się kluczowe dla nadążania za zmianą. To istotny sygnał: FCA nie zapowiada nowej, sztywnej ustawy o AI, lecz rozbudowę istniejących narzędzi.
Jak to wygląda na tle UE i USA
Brytyjskie podejście różni się od kierunku obranego w Unii Europejskiej. Unijny AI Act klasyfikuje systemy używane do oceny zdolności kredytowej jako „wysokiego ryzyka”, nakładając na nie twarde wymogi dokumentacji, nadzoru i zarządzania danymi. To model oparty na kategoriach ryzyka wpisanych wprost do prawa. FCA idzie inną drogą — zamiast nowej listy zakazów rozbudowuje zasady ogólne i własne kompetencje nadzorcze.
Stany Zjednoczone pozostają na trzecim biegunie. Brakuje tam kompleksowej federalnej regulacji AI w finansach, a nadzór rozkłada się między istniejące agencje sektorowe. Na tym tle Mills Review wyróżnia się tym, że to sam regulator — a nie ustawodawca — inicjuje debatę i zabiega o narzędzia, zanim technologia w pełni się upowszechni.
| Jurysdykcja | Model regulacji | AI w usługach finansowych |
|---|---|---|
| Wielka Brytania (FCA) | Rozbudowa zasad ogólnych i kompetencji nadzorczych, bez nowej ustawy o AI | Regulator sam inicjuje debatę i sięga po AI |
| Unia Europejska (AI Act) | Kategorie ryzyka wpisane wprost do prawa | Ocena zdolności kredytowej jako „wysokie ryzyko", twarde wymogi |
| Stany Zjednoczone | Brak kompleksowej regulacji federalnej | Nadzór rozproszony między agencje sektorowe |
Dlaczego to ważne?
Mills Review jest sygnałem, że regulacja AI w finansach przestaje być pytaniem „czy”, a staje się pytaniem „jak szybko”. Framing „wyścigu zbrojeń” nie jest tu marketingiem — to przyznanie, że nadzorca, który nie posługuje się AI, po prostu nie nadąży za firmami, które już jej używają. Dla banków i fintechów oznacza to, że przewaga technologiczna może wkrótce podlegać ocenie regulatora tak samo jak polityka sprzedażowa czy adekwatność kapitałowa.
Kluczowa jest liczba 11 mln dorosłych gotowych powierzyć decyzje finansowe autonomicznej AI, mimo że takie modele nie podlegają dziś nadzorowi, a klient nie otrzyma odszkodowania po stracie. To luka, którą FCA chce zamknąć zawczasu. Jeśli rząd przyzna regulatorowi uprawnienia wobec dostawców chmury i firm AI, granica między „technologią” a „usługą finansową” zacznie się realnie zacierać, a odpowiedzialność za działanie modelu może objąć także jego twórcę, nie tylko bank, który go wdrożył.
Co dalej?
- FCA zapowiada, że rozważy sposób odpowiedzi na rekomendacje Mills Review — decyzje regulatora będą kolejnym konkretnym krokiem.
- Raport rekomenduje uruchomienie węższego przeglądu w ciągu sześciu miesięcy, skupionego na szkodach dla konsumentów korzystających z AI w finansach osobistych.
- Rozszerzenie uprawnień wobec „krytycznych dostawców zewnętrznych” wymaga decyzji rządu — to potencjalna zmiana ustawowa, której zakres wyznaczy, jak daleko sięgnie nadzór nad firmami AI i chmurą.
Źródła
- The Guardian — Boost City regulator’s powers to help protect UK consumers from AI, says watchdog
- Financial Reporter — AI could 'reduce reliance on intermediaries', FCA report admits
