Hassabis proponuje FINRA dla AI — niezależny organ testujący modele frontier

Demis Hassabis, CEO Google DeepMind, opublikował 14 lipca 2026 na platformie X rozbudowany wpis zatytułowany „A Framework for Frontier AI and the Dawning of a New Age” — najbardziej szczegółową publiczną propozycję regulacji frontier AI ze strony szefa dużego laboratorium od co najmniej roku. Centralnym elementem jest pomysł na niezależny organ standardów, wzorowany na FINRA — Financial Industry Regulatory Authority, instytucji samoregulacyjnej nadzorującej rynek papierów wartościowych w USA — który testowałby najpotężniejsze modele AI przed ich publicznym wdrożeniem.

Najważniejsze w skrócie

Hassabis proponuje organ samoregulacyjny wzorowany na FINRA, finansowany przez branżę AI
Laboratoria miałyby dobrowolnie przesyłać modele do przeglądu do 30 dni przed premierą
Po potwierdzeniu skuteczności systemu — przegląd stałby się prawnym wymogiem dopuszczenia modeli na rynek USA
Nowy organ przejmowałby funkcję ad-hoc reviews modeli Mythos (Anthropic) i Sol (OpenAI), krytykowanych za brak transparentności
Doradca AI Białego Domu Sriram Krishnan odrzuca możliwość stworzenia federalnego regulatora AI

Propozycja — mechanizm działania

Według Hassabisa organ standardów zatrudniałby ekspertów technicznych i przedstawicieli środowiska open source, finansowanych przez laboratoria AI, ale operujących niezależnie. W fazie początkowej laboratoria frontier dobrowolnie przekazywałyby modele do przeglądu na 30 dni przed premierą. Organ oceniałby ryzyko, testował zabezpieczenia i opracowywał dobre praktyki udostępniania modeli. Po wykazaniu, że protokół działa, przegląd stałby się obowiązkowy — modele, które go nie przejdą, nie mogłyby zostać wdrożone na rynek USA.

Instytucja mogłaby zlecać ocenę ryzyka wyspecjalizowanym organizacjom safety AI, które specjalizowałyby się w konkretnych kategoriach zagrożeń. Hassabis wskazuje, że system powinien być zdolny do dynamicznego dostosowywania się do nowych ryzyk w miarę jak pole przyspiesza — w odróżnieniu od statycznych regulacji legislacyjnych, które zwykle wymagają lat, by dotrzeć do aktualnej rzeczywistości technologicznej.

Kontekst: ad-hoc reviews były nieprzejrzyste

Propozycja Hassabisa jest bezpośrednią odpowiedzią na precedens z ostatnich miesięcy. Administracja Trumpa przeprowadziła nieoficjalne przeglądy dwóch z najbardziej zaawansowanych modeli na rynku — Mythos Anthropica i Sol OpenAI — zanim pozwoliła na ich szersze udostępnienie. Recenzje te spotkały się z szeroką krytyką: brakowało im jasnych kryteriów oceny, technicznej głębi oraz transparentności co do tego, kto decyduje i na jakiej podstawie. Hassabis sugeruje, że właśnie dlatego potrzebna jest instytucja z prawdziwym know-how technicznym — zamiast przeglądu prowadzonego ad-hoc przez generalistów z administracji.

Porównanie do FINRA jest celowe. FINRA jest organizacją branżową — nie agendą rządową — która reguluje działalność brokerów i dealerów papierów wartościowych w USA. Działa na podstawie delegacji uprawnień przez SEC, ale finansowana jest przez samą branżę. Model ten pozwolił zbudować głębszą ekspertyzę niż typowy regulator rządowy, przy jednoczesnym zachowaniu pewnej niezależności od polityków.

Regulatorzy AI mówią: nie tym razem

Pomysł napotyka już na opór polityczny. Sriram Krishnan, doradca ds. AI w Białym Domu i general partner w a16z, wprost odrzucił koncepcję federalnego regulatora AI, stwierdzając, że „nie będzie FDA dla AI”. Krishnan reprezentuje frakcję, która uważa, że nadmierna regulacja hamuje innowacje i może oddać inicjatywę technologiczną chińskim laboratoriom. Hassabis stara się wyjść naprzeciw tej krytyce — model samoregulacyjny jak FINRA nie wymaga nowej legislacji federalnej ani nowej agencji rządowej, co czyni go politycznie łatwiejszym do wdrożenia.

Na poziomie stanowym pojawiają się jednak sygnały rosnącego nacisku. Illinois podpisało w lipcu SB 315 — pierwsze stanowe prawo nakazujące niezależne audyty bezpieczeństwa modeli AI. Nowy Jork wprowadził moratorium na nowe centra danych powyżej 50 MW. Brak federalnego regulatora nie oznacza więc braku regulacji — grozi raczej fragmentarycznym patchworkiem stanowym, który utrudniłby wdrożenia na skalę ogólnoamerykańską.

Opór wewnętrzny w branży

Propozycja Hassabisa jest niebanalna, bo pochodzi od szefa jednego z najsilniejszych laboratoriów frontier — DeepMind jest częścią Google, które buduje własne modele Gemini i konkuruje bezpośrednio z Anthropic i OpenAI. Fakt, że to właśnie Hassabis wychodzi z tą inicjatywą, a nie CEO mniejszego gracza, nadaje jej ciężar polityczny. Jednocześnie pozostaje otwarte pytanie, czy OpenAI i Anthropic chcą, by zewnętrzny organ zatwierdzał ich premiery — choćby dobrowolnie. Obie firmy zainwestowały duże zasoby w własne protokoły bezpieczeństwa i mogą postrzegać nowy organ jako potencjalną pułapkę regulacyjną lub narzędzie, które ktoś inny mógłby kontrolować.

Dlaczego to ważne?

Propozycja Hassabisa wyłania się w momencie, gdy pole regulacji AI jest wyjątkowo niestabilne. W USA brak jest spójnej polityki federalnej, a Biały Dom aktywnie hamuje inicjatywy, które mogłyby spowolnić wdrożenia technologiczne. W Europie AI Act zaczyna obowiązywać, ale nie dotyczy modeli produkowanych wyłącznie na użytek amerykański. W tej próżni branżowa propozycja organu technicznego, finansowanego przez same laboratoria, może być jedynym realistycznie osiągalnym kompromisem.

Co ważniejsze, problem, który Hassabis próbuje rozwiązać, jest realny: publiczność, regulatorzy i nawet sami inżynierowie mają coraz mniejszą widoczność w to, co tak naprawdę robią najpotężniejsze modele AI. Gdy modele stają się zdolne do planowania wieloetapowych działań autonomicznych i tworzenia kodu produkcyjnego z minimalnym nadzorem, brak standaryzowanego procesu oceny ryzyka staje się poważną luką — nie tylko polityczną, ale i inżynieryjną.

Co dalej?

Propozycja Hassabisa jest na razie deklaracją intencji — nie towarzyszą jej żadne konkretne timelines ani mechanizmy formalizacji.
Dotychczasowe rządowe ad-hoc reviews wykazały, że administracja Trumpa nie wyklucza angażowania się w ocenę modeli frontier — pytanie, czy zgodzi się przekazać tę rolę ciału branżowemu.
Illinois SB 315 wchodzi w życie w 2028 roku — jeśli Kongres nie wyprzedzi stanów z regulacją federalną, presja na stworzenie jakiegoś organu oceny będzie rosła niezależnie od woli Białego Domu.