Phantom MK-1 na froncie: Amerykańskie roboty humanoidalne w służbie Ukrainy

Amerykański startup Foundation Robotics dostarczył na Ukrainę dwa egzemplarze zaawansowanego robota humanoidalnego Phantom MK-1. Maszyny, zaprojektowane do pracy w ekstremalnie trudnych warunkach, przechodzą obecnie testy operacyjne w zakresie logistyki oraz wsparcia rozpoznawczego, co stanowi jeden z pierwszych przypadków wykorzystania dwunożnych platform autonomicznych w aktywnym konflikcie zbrojnym.

Najważniejsze w skrócie:

Debiut bojowy: Dwa roboty Phantom MK-1 trafiły na ukraiński front w celu wsparcia jednostek logistycznych i zwiadowczych.
Specyfikacja: Maszyny mają ok. 180 cm wzrostu, ważą 80 kg i potrafią przenosić ładunki o masie do 40 kg.
Innowacyjna konstrukcja: Zastosowanie układu opartego na ścięgnach i 24 silnikach w przedramionach pozwala na obsługę standardowej broni piechoty.
Strategia dual-use: Producent rozwija technologię z myślą o sektorze obronnym oraz cywilnym projekcie „City as a Service”.

Nowa era robotyki polowej: Phantom MK-1 w akcji

W lutym 2026 roku firma Foundation Robotics z San Francisco oficjalnie przekazała stronie ukraińskiej dwa roboty humanoidalne Phantom MK-1. Jak podaje serwis pravda.com.ua, maszyny zostały oddelegowane do zadań wysokiego ryzyka, aby zminimalizować bezpośrednie zagrożenie dla życia żołnierzy. Początkowo skupiono się na misjach rozpoznawczych oraz logistycznych, w tym na dostarczaniu amunicji i prowiantu do odciętych placówek.

Robot Phantom MK-1 wyróżnia się na tle konkurencji nie tylko parametrami fizycznymi, ale przede wszystkim filozofią konstrukcyjną. System dysponuje 19 stopniami swobody, co pozwala mu na poruszanie się w tempie ok. 1,7 m/s (ok. 6 km/h). Mike LeBlanc, współzałożyciel firmy i weteran US Marine Corps, podkreśla, że celem projektu było stworzenie maszyny zdolnej do obsługi dowolnego typu uzbrojenia i sprzętu używanego przez ludzi – od pistoletów po karabiny M-16 – bez konieczności modyfikowania samej broni.

Technologia ścięgien kontra tradycyjne serwomechanizmy

Kluczem do przewagi operacyjnej Phantom MK-1 jest autorska konstrukcja dłoni i ramion. Podczas gdy popularne modele, jak Unitree G1, stawiają na kompaktowość, Foundation Robotics zainspirowało się anatomią człowieka. Inżynierowie firmy, wspierani przez chirurga dłoni Gustava Anderssona, przenieśli aktuatory do przedramion, stosując skomplikowany system "ścięgien".

Dzięki temu rozwiązaniu, ramię robota dysponuje momentem obrotowym i precyzją niezbędną do manipulowania obiektami w nieustrukturyzowanym środowisku. To podejście typu Physical AI pozwala maszynie na adaptację do trudnego terenu, błota i gruzów, co jest kluczowe w realiach wojny pozycyjnej. Warto zauważyć, że firma posiada już kontrakty o wartości $24 million (ok. 94 mln zł) z armią USA, marynarką wojenną i siłami powietrznymi, co świadczy o wysokim zaufaniu do ich architektury sprzętowej.

Wyzwania i ograniczenia autonomii na polu walki

Mimo imponujących możliwości, wdrożenie humanoidalnych robotów wiąże się z istotnymi barierami technicznymi i etycznymi. Obecne modele wymagają regularnego ładowania i są podatne na zakłócenia sygnału radiowego. Eksperci, w tym prof. Prahlad Vadakkepat z Narodowego Uniwersytetu Singapuru, ostrzegają przed ryzykiem przejęcia kontroli nad robotami przez przeciwnika drogą elektroniczną.

Z punktu widzenia operacyjnego, Phantom MK-1 musi mierzyć się z problemem "halucynacji" systemów AI. Choć Foundation Robotics deklaruje zgodność z protokołami Pentagonu, które wymagają autoryzacji człowieka przed użyciem siły (human-in-the-loop), zachowanie systemów opartych na dużych modelach językowych (LLM) w sytuacjach ekstremalnego stresu bitewnego pozostaje polem do badań.

Phantom MK-1 vs Standardowe UGV

W przeciwieństwie do tradycyjnych bezzałogowych pojazdów naziemnych (UGV) na kołach lub gąsienicach, Phantom MK-1:

Potrafi pokonywać przeszkody pionowe (schody, progi) niedostępne dla kół.
Może otwierać drzwi i używać narzędzi ręcznych bez dodatkowych przystawek.
Jest jednak znacznie droższy w produkcji i serwisowaniu ze względu na dużą liczbę ruchomych części (ok. 20 silników na każdą nogę/ramię).

Dlaczego to ważne?

Wysłanie Phantom MK-1 na Ukrainę to moment przełomowy dla całej branży robotycznej, wykraczający daleko poza kontekst militarny. Obserwujemy narodziny koncepcji, w której roboty humanoidalne przestają być jedynie laboratoryjną ciekawostką, a stają się narzędziami do pracy w najbardziej "brudnych, niebezpiecznych i nudnych" (tzw. 3D: Dirty, Dangerous, Dull) scenariuszach.

Analizując strategię CEO Foundation Robotics, Sadata Pathaka, widać dążenie do pełnej pionowej integracji produkcji. Rezygnacja z gotowych komponentów na rzecz własnych dłoni napędzanych ścięgnami to sygnał, że rynek zmierza w stronę specjalistycznej, "biomimetycznej" inżynierii, która ma na celu dorównanie ludzkiej zręczności. Sukces lub porażka Phantoma w błocie donbaskich okopów zdeterminuje tempo inwestycji w podobne platformy dla sektora cywilnego. Jeśli maszyna przetrwa w warunkach wojennych, jej adaptacja do pracy w fabrykach, przy budowie miast (wizja "City as a Service") czy w ratownictwie medycznym będzie jedynie kwestią czasu. To test ostateczny dla niezawodności systemów autonomicznych.

Co dalej?

Rozwój "Superhero Bot": Firma zapowiedziała już następcę – Phantom 2, który ma oferować udźwig statyczny rzędu 80 kg oraz zwiększoną odporność na przeciążenia (do 10-12 G).
Integracja z AI: Planowane są testy głębszej integracji z modelami OpenAI w celu poprawy komunikacji głosowej z oddziałami wspieranymi przez roboty.
Kwestie etyczne: Spodziewana jest debata na szczeblu międzynarodowym dotycząca regulacji autonomicznych systemów humanoidalnych w konfliktach zbrojnych.