Robocikowo>ROBOCIKOWO
Trening

Conversational Post-Training

2022AktywnyOpublikowano: 22 września 2026Aktualizacja: 22 września 2026Opublikowany
Etap po-treningu LLM ukierunkowany na zdolności konwersacyjne: SFT na danych dialogowych + optymalizacja preferencji (RLHF/DPO), zamieniający model bazowy w asystenta czatu.
Kluczowa innowacja
Ukierunkowanie fazy po-treningu wyłącznie na zdolności dialogowe — dostrajanie wstępnie wytrenowanego LLM na danych konwersacyjnych (SFT) i optymalizacja preferencji (RLHF/DPO), tak by model prowadził wielotorową rozmowę zamiast tylko uzupełniać tekst.
Kategoria
Trening
Poziom abstrakcji
Wzorzec
Poziom operacji
Po-treningTrening
Zastosowania
Asystenci czatu i chatboty (ChatGPT, Claude, Gemini)Modele -chat / -instruct open source (Llama 2-Chat, Qwen-Chat, Tülu 3)Podążanie za instrukcjami i dialog wielotorowyAsystenci zadaniowi i wsparcie klientaWyrównanie odpowiedzi do preferencji (pomocność, bezpieczeństwo)

Jak działa

1) Punkt wyjścia: wstępnie wytrenowany model bazowy. 2) SFT (nadzorowane dostrajanie): trening na wyselekcjonowanych danych dialogowych — parach instrukcja–odpowiedź i rozmowach wielotorowych sformatowanych szablonem czatu z rolami (system/user/assistant) i tokenami specjalnymi. 3) Dostrajanie preferencji: RLHF (trening modelu nagrody na rankingach odpowiedzi, a następnie optymalizacja polityki np. PPO z regularyzacją KL) lub prostsze DPO/APO uczące bezpośrednio z par preferencji, bez osobnego modelu nagrody. 4) Opcjonalnie: rejection sampling, mieszanie checkpointów (model merging), przełączanie trybów rozumowania. Efektem jest model, który interpretuje szablon czatu, utrzymuje kontekst wielu tur i generuje pomocne, zgodne z preferencjami odpowiedzi.

Rozwiązany problem

Wstępnie wytrenowany model językowy przewiduje kolejne tokeny, ale nie potrafi w naturalny sposób odpowiadać na polecenia ani prowadzić spójnej, wielotorowej rozmowy zgodnej z intencją użytkownika. Konwersacyjny po-trening rozwiązuje tę lukę behawioralną: uczy model formatu dialogu, podążania za instrukcją, utrzymania kontekstu w wielu turach oraz preferowanych, pomocnych i bezpiecznych odpowiedzi.

Komponenty

SFT na danych dialogowychInicjalne wyrównanie behawioralne

Nadzorowane dostrajanie modelu bazowego na wyselekcjonowanych rozmowach i parach instrukcja–odpowiedź, uczące modelu formatu dialogu i podstawowego podążania za instrukcją.

Optymalizacja preferencji (RLHF/DPO)Wyrównanie do preferencji

Dostrajanie modelu do preferencji ludzi: RLHF (model nagrody + PPO z karą KL) lub DPO/APO uczące bezpośrednio z par preferencji, poprawiające pomocność i bezpieczeństwo.

Dane konwersacyjneŹródło sygnału uczącego

Zbiory rozmów wielotorowych i par preferencji (ludzkie lub syntetyczne), stanowiące paliwo etapu po-treningu.

Szablon czatuInterfejs dialogu

Format ról (system/user/assistant) i tokenów specjalnych, w który osadzane są rozmowy, definiujący interfejs wejścia/wyjścia modelu konwersacyjnego.

Ewolucja

Oryginalny paper · 2022 · NeurIPS 2022 · Long Ouyang
Training language models to follow instructions with human feedback
Long Ouyang, Jeff Wu, Xu Jiang, Diogo Almeida, Carroll L. Wainwright, Ryan Lowe
2022
InstructGPT — przepis SFT + RLHF
Punkt przełomowy

OpenAI pokazuje, że SFT na demonstracjach + RLHF na rankingach czynią model użytecznym asystentem podążającym za instrukcją.

2022
Premiera ChatGPT
Punkt przełomowy

Konsumencki asystent czatu oparty na konwersacyjnym po-treningu upowszechnia paradygmat.

2023
Llama 2-Chat — SFT + RLHF (PPO, rejection sampling)

Meta publikuje szczegółowy otwarty przepis konwersacyjnego po-treningu z iteracyjnym RLHF.

2023
DPO — bezpośrednia optymalizacja preferencji
Punkt przełomowy

Rafailov i in. upraszczają wyrównanie preferencji, eliminując osobny model nagrody i pętlę RL.

2024
Tülu 3 — otwarty przepis po-treningu (SFT + DPO + RLVR)

AI2 udostępnia w pełni otwarty pipeline po-treningu wraz z danymi i kodem.

2025
SmolLM3 — SFT + APO + model merging

Hugging Face łączy mid-training rozumowania, SFT, Anchored Preference Optimization i scalanie checkpointów.

Hiperparametry (konfigurowalne osie)

Skład danych dialogowychKrytyczna

Proporcja i dobór zbiorów dialogowych (instrukcje, rozmowy wielotorowe, dane specjalistyczne) w SFT.

Metoda optymalizacji preferencjiKrytyczna

Wybór metody wyrównania preferencji: RLHF (PPO), DPO, APO lub warianty.

Współczynnik KLWysoka

Siła regularyzacji KL względem modelu referencyjnego w RLHF/DPO, kontrolująca odchylenie od polityki bazowej.

Liczba epok SFTŚrednia

Liczba przejść przez dane SFT; zbyt wiele grozi przeuczeniem i utratą wiedzy z pretrainingu.

Udział rozmów wielotorowychWysoka

Proporcja przykładów wielotorowych względem jednotorowych, wpływająca na utrzymanie kontekstu rozmowy.