Robocikowo>ROBOCIKOWO
Wnioskowanie

Framing

AktywnyOpublikowano: 18 listopada 2026Aktualizacja: 18 listopada 2026Opublikowany
Technika prompt engineeringu polegajaca na obramowaniu zapytania (rola, perspektywa, kontekst, sposob pytania), co silnie wplywa na odpowiedz modelu — stosowana konstruktywnie oraz jako wektor jailbreaku.
Kluczowa innowacja
Czyni sposob sformulowania i obramowania promptu — role, perspektywe, kontekst i sposob postawienia pytania — swiadoma dzwignia sterujaca odpowiedzia modelu, zamiast traktowac tresc promptu jako neutralny nosnik zapytania.
Kategoria
Wnioskowanie
Poziom abstrakcji
Technika
Poziom operacji
InferencjaAplikacja
Zastosowania
Nadawanie roli/persony eksperta dla trafniejszych odpowiedziWymuszanie perspektywy lub zajecia stanowiskaOsadzanie zadania w kontekscie i scenariuszuSterowanie formatem i stylem wyjsciaRed-teaming i ewaluacja odpornosci modeli na obramowanieJailbreak przez obramowanie hipotetyczne, fikcyjne lub roleplay

Jak działa

Model przetwarza prompt jako ciag tokenow i warunkuje rozklad kolejnych tokenow na calym kontekscie. Framing modyfikuje ten kontekst na kilku osiach: (1) rola/persona — nadanie modelowi tozsamosci ("jestes ekspertem ds. prawa") przesuwa styl i zakres odpowiedzi; (2) perspektywa i nastawienie — proba ujecia problemu z danego punktu widzenia; (3) kontekst/scenariusz — osadzenie zadania w sytuacji (realnej, hipotetycznej lub fikcyjnej); (4) forma pytania — ujecie pozytywne vs negatywne, zalozenia i poziom pewnosci w tresci uzytkownika. Poniewaz dostrajanie bezpieczenstwa (RLHF, filtry) rowniez jest warunkowane kontekstem, zmiana obramowania moze przesunac zachowanie modelu zarowno ku lepszej trafnosci, jak i poza wyuczone bariery (persona bez ograniczen, scenariusz fikcyjny). Framing dziala w czasie inferencji, bez zmiany wag modelu.

Rozwiązany problem

Odpowiedzi modeli jezykowych sa wrazliwe na forme zapytania, a nie wylacznie na jego tresc. Prompt framing nazywa i porzadkuje te dzwignie: pozwala swiadomie sterowac jakoscia, perspektywa i formatem odpowiedzi, a jednoczesnie uswiadamia ryzyko — niespojnosc odpowiedzi przy rownowaznych sformulowaniach oraz obejscia zabezpieczen przez odpowiednie obramowanie.

Implementacja

Pułapki implementacyjne
Niespojnosc przy rownowaznych sformulowaniachWysoka

Semantycznie rownowazne prompty o roznym obramowaniu moga dawac sprzeczne odpowiedzi, co obniza powtarzalnosc.

Rozwiązanie:Testuj kilka obramowan (positive/negative, neutralne), usredniaj lub normalizuj; stosuj stale szablony.
Obejscie zabezpieczen przez obramowanieKrytyczna

Obramowanie hipotetyczne, fikcyjne lub roleplay bywa wektorem jailbreaku omijajacym bariery bezpieczenstwa.

Rozwiązanie:Trening odpornosci na framing, detekcja person/scenariuszy, filtrowanie wejscia i wyjscia, red-teaming.
Sycophancy sterowana obramowaniem twierdzeniaŚrednia

Pewne/stronnicze obramowanie twierdzenia uzytkownika sklania model do zgadzania sie z nim zamiast oceny faktow.

Rozwiązanie:Neutralizuj obramowanie twierdzen, wymuszaj uzasadnienie i weryfikacje zrodel.

Ewolucja

1981
Opisanie efektu ramowania w psychologii poznawczej

Tversky i Kahneman wykazuja, ze rownowazne opcje ujete jako zysk lub strata prowadza do roznych decyzji — poznawczy pierwowzor framingu.

2023
Framing jako wektor jailbreaku (persona modulation)
Punkt przełomowy

Prace o jailbreaku pokazuja, ze obramowanie przez persone/roleplay skokowo zwieksza udzial szkodliwych odpowiedzi modeli.

2025
Systematyczne badania wrazliwosci LLM na framing

Prace pokazuja, ze ta sama struktura zadania w roznym obramowaniu daje istotnie rozne odpowiedzi modeli.

Hiperparametry (konfigurowalne osie)

Typ obramowaniaKrytyczna

Rodzaj ramy nadanej promptowi: rola/persona, perspektywa, scenariusz (realny/hipotetyczny/fikcyjny).

role/personanp. "jestes ekspertem ds. bezpieczenstwa"
hypotheticalujecie teoretyczne/"co by bylo gdyby"
fictional/roleplaygra w postac lub symulowane srodowisko
Ujecie (walencja)Wysoka

Pozytywne vs negatywne sformulowanie semantycznie rownowaznego pytania.

positiveujecie korzysci
negativeujecie straty/ryzyka
Ilosc kontekstuŚrednia

Ile tla/scenariusza dostarczono wraz z wlasciwym pytaniem.