Robocikowo>ROBOCIKOWO
standard

Wasm

2015AktywnyOpublikowano: 18 listopada 2026Aktualizacja: 18 listopada 2026Opublikowany
WebAssembly (Wasm) to otwarty standard W3C: binarny format instrukcji dla maszyny wirtualnej opartej na stosie, pozwalający uruchamiać kod z niemal natywną wydajnością w bezpiecznej piaskownicy — w przeglądarce i poza nią.
Kluczowa innowacja
Przenośny, piaskownicowany format bajtkodu wykonywany z wydajnością bliską natywnej — ten sam skompilowany moduł działa w przeglądarce i poza nią, niezależnie od języka źródłowego i architektury sprzętu.
Kategoria
standard
Poziom abstrakcji
Standard
Poziom operacji
ToolingŚrodowisko agentoweWdrożenie
Zastosowania
Uruchamianie niezaufanego kodu w piaskownicy (external sandbox)Izolacja i wykonywanie kodu przez agentów AIInference AI na brzegu sieci i w przeglądarceSystem wtyczek i rozszerzeń aplikacjiPrzenośne runtime'y serwerowe bez kontenerów systemowychWysokowydajne obliczenia w przeglądarce (gry, multimedia, CAD)

Jak działa

Kod źródłowy w językach takich jak C/C++, Rust czy Go kompiluje się do modułu .wasm (format binarny; istnieje też czytelny format tekstowy WAT). Przed wykonaniem moduł jest walidowany i sprawdzany typowo. Runtime wykonuje instrukcje na niejawnym stosie operandów — w trybie interpretera, JIT lub AOT. Moduł operuje na izolowanej pamięci liniowej i nie ma domyślnego dostępu do zasobów systemu; ze światem komunikuje się wyłącznie przez jawnie zaimportowane funkcje hosta: w przeglądarce przez JavaScript i Web API, poza nią przez interfejs WASI udzielający uprawnień w modelu capability-based.

Rozwiązany problem

Sieć potrzebowała szybkiego, bezpiecznego i przenośnego celu kompilacji dla języków innych niż JavaScript, bez utraty bezpieczeństwa przeglądarki. Szerzej Wasm rozwiązuje problem uruchamiania niezaufanego kodu w izolacji z wydajnością bliską natywnej — bez narzutu pełnej maszyny wirtualnej czy kontenera systemowego.

Komponenty

Binarny format instrukcji (.wasm)Przenośny cel kompilacji

Zwarty, szybki w ładowaniu format bajtkodu; posiada też równoważny format tekstowy (WAT) do debugowania.

Maszyna wirtualna oparta na stosieModel wykonania

Model obliczeniowy, w którym instrukcje operują na niejawnym stosie operandów; niezależny od sprzętu.

Pamięć liniowaIzolacja pamięci

Izolowany, ciągły obszar pamięci modułu — fundament piaskownicy i bezpieczeństwa pamięciowego.

Importy i eksporty hostaInterfejs ze światem

Jawne granice modułu: funkcje udostępniane przez host (JS/Web API lub WASI) i eksportowane przez moduł.

WASI (WebAssembly System Interface)Interfejs systemowy poza przeglądarką

Standaryzowany, oparty na uprawnieniach (capability-based) interfejs systemowy pozwalający uruchamiać moduły Wasm poza przeglądarką.

Runtime / silnik wykonawczyWykonanie modułu

Interpreter, JIT lub AOT wykonujący moduły (np. Wasmtime, Wasmer, WasmEdge, wazero).

Ewolucja

Oryginalny paper · 2017 · PLDI 2017 · Andreas Haas
Bringing the Web Up to Speed with WebAssembly
Andreas Haas, Andreas Rossberg, Derek L. Schuff, Ben L. Titzer, Michael Holman, Dan Gohman, Luke Wagner, Alon Zakai, JF Bastien
2015
Ogłoszenie WebAssembly
Punkt przełomowy

Główni dostawcy przeglądarek ogłaszają wspólne prace nad WebAssembly.

2017
MVP i wsparcie we wszystkich głównych przeglądarkach
Punkt przełomowy

W marcu 2017 ukończono projekt MVP; w listopadzie 2017 Wasm był wspierany we wszystkich głównych przeglądarkach.

2019
Rekomendacja W3C
Punkt przełomowy

WebAssembly Core Specification 1.0 uzyskała status Rekomendacji W3C 5 grudnia 2019.

2024
WASI 0.2

25 stycznia 2024 wydano WASI 0.2 wraz z modelem komponentów (Component Model).

Wymagania sprzętowe

Podstawowe

Wasm to przenośny format niezależny od sprzętu; ten sam moduł działa na różnych architekturach CPU.

Dobry fit

Moduły są najczęściej kompilowane (JIT/AOT) do natywnego kodu CPU, osiągając wydajność bliską natywnej.