Prezydent Donald Trump odwołał 22 maja 2026 roku ceremonię podpisania rozporządzenia wykonawczego, które miało przyznać rządowi USA uprawnienia do testowania modeli frontier AI przed ich publicznym wydaniem. Do anulowania doszło kilka godzin przed zaplanowanym spotkaniem w Gabinecie Owalnym. Część zaproszonych prezesów firm AI była już w powietrzu, gdy dowiedziała się, że podróż okazała się zbyteczna.
Najważniejsze w skrócie
- Trump odwołał podpisanie EO w dniu ceremonii, kilka godzin przed zaplanowaną godziną
- Elon Musk i Mark Zuckerberg mieli aktywnie namawiać Trumpa do wycofania rozporządzenia
- OpenAI publicznie popierało podpisanie EO
- Branża lobbowała przeciw: firmy AI obawiały się, że 90-dniowe okno testów opóźni premiery modeli
- Trump jako oficjalny powód podał, że EO mogłoby być "blokerem" w wyścigu AI z Chinami
Co miało być w rozporządzeniu
Wedle relacji New York Times, celem EO było umożliwienie rządowi USA identyfikacji luk bezpieczeństwa w modelach frontier przed ich publicznym wydaniem. Chodziło w szczególności o ochronę banków, sieci energetycznych i innych kluczowych gałęzi infrastruktury przed cyberatakami opartymi na AI. Administracja planowała też rozszerzyć grono firm dobrowolnie poddających się rządowym testom — dotąd proceder był sporadyczny.
Napęd do działania dał incydent z modelem Mythos firmy Anthropic: wewnętrzny raport Anthropic ujawnił poważne ryzyka cyberbezpieczeństwa związane z tym modelem, co zaniepokoiło członków administracji. Departament Handlu i Biuro Polityki Nauki i Technologii (OSTP) zaczęły rekomendować systemowe testy, a projekt EO trafił na biurko Prezydenta.
Musk, Zuckerberg i lobbing branży
Semafor podał, że założyciel xAI Elon Musk oraz dyrektor generalny Meta Mark Zuckerberg aktywnie nakłonili Trumpa do odwołania ceremonii. Obaj mieli argumentować, że wymogi testowania mogą zwolnić tempo rozwoju modeli i utrudnić konkurowanie z chińską AI. Równolegle branża AI lobbowała zbiorowo — kluczowym źródłem tarcia był proponowany termin: administracja chciała testować modele do 90 dni przed premierą, a laboratoria AI chciały maksymalnie 14 dni.
Musk zaprzeczył na platformie X swojemu udziałowi, pisząc "this is false" i twierdząc, że nie wie, co było w EO.
OpenAI — według Semafora — publicznie "popierało" podpisanie rozporządzenia, co stawia go w wyraźnie odmiennej pozycji niż Musk i Zuckerberg.
Były doradca ds. AI David Sacks, którego mandat jako special government employee wygasł w marcu 2026, także dołączył do nacisku na opóźnienie podpisania, według Semafora. The Information donosiło, że odejście Sacksa z formalnej roli stworzyło "próżnię przywódczą" w strukturze AI Białego Domu — mimo to Sacks nadal odwiedza Biały Dom co tydzień.
Trump: "nie chciałem blokerów"
Oficjalnie Trump powiedział dziennikarzom, że "nie podobały mu się pewne aspekty" rozporządzenia. Wyjaśniając dalej, wskazał na rywalizację z Chinami: "Naprawdę uważałem, że [EO] może być blokerem. Sądzę, że staje to na drodze — wie pan, przewodzimy Chinom, przewodzimy wszystkim, i nie chcę robić niczego, co miałoby zagrozić tej przewadze."
"Naprawdę uważałem, że [EO] może być blokerem. Sądzę, że staje to na drodze — wie pan, przewodzimy Chinom, przewodzimy wszystkim, i nie chcę robić niczego, co miałoby zagrozić tej przewadze." — Donald Trump, Prezydent USA, 22 maja 2026.
Wiceprezydent JD Vance, który dzień wcześniej powiedział, że administracja priorytetyzuje "ochronę danych i prywatności użytkowników" po zgłoszeniu obaw związanych z modelem Mythos, najwyraźniej nie miał ostatniego słowa w tej kwestii.
Kontekst: USA vs Chiny w wyścigu regulacyjnym AI
Paradoksem sytuacji jest to, że Chiny — często przedstawiane jako kraj bez regulacji AI — w rzeczywistości przyspieszają w zakresie governance. W kwietniu 2026 Pekin wydał przepisy zobowiązujące krajowe firmy AI do tworzenia wewnętrznych "komitetów etyki AI". W maju Rada Państwa przedstawiła plan legislacyjny na 2026 rok obejmujący "kompleksowe prawodawstwo dla rozwoju AI". Tymczasem USA nie przyjęły żadnych federalnych regulacji AI.
Lizzi C. Lee z Asia Society Policy Institute zwróciła uwagę w rozmowie z South China Morning Post, że Trump i Pekin stoją przed analogicznym dylematem: jak chronić interes bezpieczeństwa narodowego nie zwalniając tempa frontieru. Lee sugeruje, że wąska definicja testów — skupiona wyłącznie na bezpieczeństwie narodowym — może nie spowalniać czołowych laboratoriów AI w USA znacząco.
Dlaczego to ważne?
Odwołanie podpisania EO to nie tylko epizod polityczny — to sygnałowy moment dla całej debaty o governance AI w USA. Po raz pierwszy od lat administracja federalna zbliżała się do konkretnego mechanizmu nadzoru nad modelami frontier, a nacisk kilku CEO wystarczył, by zablokować inicjatywę niemal w ostatniej chwili.
Ten wzorzec jest groźnie znajomy: Biały Dom proponuje, Big Tech lobbuje, propozycja leci do kosza lub jest rozmieniana na drobne. W kontekście AI stawki są jednak wyższe niż przy wcześniejszych bitwach o regulacje platform społecznościowych. Modele frontier mogą mieć bezpośredni wpływ na infrastrukturę krytyczną, systemy finansowe i cyberbezpieczeństwo — co było właśnie uzasadnieniem EO.
Równoległy wątek to napięcie wewnątrz administracji. Agencje zorientowane na bezpieczeństwo narodowe (Biuro Krajowego Dyrektora ds. Cyberbezpieczeństwa) wiedzą, że czas na governance jest teraz — ale brakuje im politycznej siły przebicia, by przeforsować stanowisko wobec Departamentu Handlu i tech-friendly OSTP.
Co dalej?
- Trump nie zapowiedział terminu ponownego podpisania EO ani zakresu ewentualnych zmian — status dokumentu pozostaje niepewny
- USA i Chiny uzgodniły na szczycie z Xi "międzyrządowy dialog ws. AI" — pierwsze konkretne spotkanie robocze w tym formacie będzie testem, czy rządy mogą współpracować w kwestiach bezpieczeństwa AI bez regulowania własnych firm
- Prokurator generalny i kilka stanów USA rozważyły własne regulacje AI — w przypadku braku działań federalnych nacisk na stanowe prawodawstwo może się zwiększyć
