Google wysłało 1 października 2026 pierwszego satelitę z układem TPU na pokładzie, a równocześnie opublikowało recenzowaną analizę kosztów orbitalnych centrów danych. Wniosek jest trzeźwy: żeby rachunek się spiął, SpaceX musiałby wykonać około 1800 startów Starshipa w ciągu dekady.
Najważniejsze w skrócie
- Pierwszy satelita z TPU, zbudowany przez Planet, wystartował 1 października 2026
- Skala docelowa: ok. 370 tys. ton ładunku, czyli 1800 startów Starshipa w dekadę (180 rocznie)
- Próg opłacalności: koszt wynoszenia poniżej 200 USD/kg w połowie lat 30.
- Konstelacja modelowana w badaniu liczy 81 satelitów na orbicie ok. 650 km
- Cloud TPU Trillium v6e działał w testach radiacyjnych do 15 krad(Si)
Pierwszy TPU poza atmosferą
Satelitę zbudowała firma Planet, a jego ładunkiem jest pojedynczy układ TPU. To test inżynieryjny, nie element działającej konstelacji. Google traktuje go jako pierwszy lot programu Suncatcher — badań nad konstelacjami satelitów z TPU i optyczną łącznością między nimi. Travis Beals, który prowadzi program, mówi wprost: żaden test naziemny nie zastąpi lotu.
Rachunek, który musi się domknąć
Z analizy opublikowanej w „Joule", o której pisze TechCrunch, wynika, że orbitalne centra danych zrównają się kosztowo z naziemnymi dopiero przy cenie wynoszenia poniżej 200 USD za kilogram (ok. 730 zł). Google umieszcza ten próg w połowie lat 30., zakładając 20-procentowy spadek cen rocznie.
Znaczenie symboli
- …
- łączna masa ładunku potrzebna dla docelowej skali
- …
- ładowność jednej misji Starshipa przyjęta w modelu
- …
- liczba startów w całej dekadzie
- …
- starty rocznie przy równomiernym rozłożeniu
Satelity mają działać po pięć lat, więc flotę trzeba odtwarzać. To nie jest koszt jednorazowy, tylko stały rytm wynoszenia.
| Parametr | Wartość w modelu |
|---|---|
| Ładowność jednej misji | 200 ton |
| Łączne zapotrzebowanie | ≈ 370 000 ton |
| Liczba startów | ≈ 1800 w dekadę (180 rocznie) |
| Próg opłacalności | < 200 USD/kg (ok. 730 zł) |
| Zakładany spadek cen wynoszenia | 20% rocznie |
| Żywotność satelity | 5 lat |
| Modelowana konstelacja | 81 satelitów, orbita ok. 650 km |
Sprzęt zniósł promieniowanie, wąskim gardłem są łącza
Radiacja okazała się mniejszym problemem, niż zakładano. Trillium v6e wytrzymał dawkę blisko dwudziestokrotnie wyższą niż przewidywana dla pięcioletniej misji — testy prowadzono do 15 krad(Si)?krad(Si): Jednostka dawki promieniowania pochłoniętej przez krzem. Mówi, ile napromieniowania zniesie układ, zanim zacznie się psuć..
Trudniejsza jest komunikacja. Żeby konstelacja pracowała jak jeden klaster, Google celuje w dziesiątki terabitów na sekundę między satelitami lecącymi setki metrów od siebie. W testach laboratoryjnych osiągnięto łącznie 1,6 Tb/s, z użyciem gęstego multipleksowania falowego?DWDM: Gęste multipleksowanie falowe — wiele niezależnych strumieni danych nadawanych jedną drogą optyczną, każdy na innej długości fali. i multipleksowania przestrzennego?Multipleksowanie przestrzenne: Równoległe nadawanie wielu strumieni osobnymi ścieżkami w przestrzeni, np. kilkoma wiązkami naraz..
Dlaczego to ważne?
Suncatcher przesuwa dyskusję o limitach AI z chipów na logistykę. Wąskim gardłem nie jest tu wydajność TPU ani promieniowanie, lecz liczba rakiet możliwych do wystrzelenia w dekadę i tempo spadku kosztów wynoszenia. To czyni cały pomysł zakładnikiem jednego dostawcy i jednej konstrukcji. Publikując liczby zamiast wizji, Google uwiarygadnia program, ale też pokazuje, jak daleko mu do progu opłacalności.
Co dalej?
- Dwa prototypowe satelity, budowane we współpracy z firmą Planet, mają trafić na orbitę do początku 2027 roku i zweryfikować optyczne łącza międzysatelitarne oraz pracę TPU w kosmosie
- Bez spadku kosztu wynoszenia poniżej 200 USD/kg w połowie lat 30. założenia ekonomiczne programu się nie domykają
