Robocikowo>ROBOCIKOWO
OpenRTM-aist

Inne · Middleware

OpenRTM-aist

2.0.2·AIST

Aktywny Open source Real-time capable Dostępne API
KATEGORIAInne · Middleware
GOTOWOŚĆTRL 9
SKALA ADOPCJIUgruntowany open source
LICENCJEEPL-2.0
PIERWSZE WYDANIE2005

OpenRTM-aist to flagowy framework komponentowy do tworzenia oprogramowania robotycznego, rozwijany przez Narodowy Instytut Zaawansowanej Nauki i Technologii Przemysłowej (AIST) w Japonii od 2005 r. Implementuje on standardy OMG Robotic Technology Component (RTC) — zestaw specyfikacji opisujący sposób komponowania, łączenia i wymiany danych pomiędzy modułami w systemie robotycznym.

Architektura opiera się na koncepcji RT-Component (RTC) — niezależnej jednostki funkcjonalnej posiadającej porty danych (InPort/OutPort), porty serwisów (ServicePort), konfigurację oraz cykl życia. Komponenty komunikują się przez CORBA (omniORB), choć od wersji 2.0 wprowadzono również wsparcie ROS 2 bridge i Data Distribution Service. OpenRTM-aist jest dostarczany w wariantach dla C++, Python i Java, a zbudowane systemy mogą działać na Linux, Windows i macOS.

Framework jest kluczowym elementem stosu programowego dla japońskich humanoidów HRP (HRP-2, HRP-3, HRP-4, HRP-5P), robota HSR (Human Support Robot, Toyota), oraz wielu robotów partnerów konsorcjum CHOREONOID. Choć poza Japonią jego popularność jest niewielka (zdominowana przez ROS), w japońskim przemyśle i akademii pozostaje standardem de facto.

Typ i role
Typy oprogramowania
Middleware

Middleware to warstwa oprogramowania pośrednicząca między aplikacjami, usługami, sensorami, sterownikami i warstwami wykonawczymi. W robotyce middleware odpowiada często za komunikację, wymianę wiadomości, abstrakcję sprzętu i integrację modułów w jednym systemie.

Runtime

Runtime to środowisko lub warstwa uruchomieniowa wykorzystywana do wykonywania kodu, ładowania bibliotek, obsługi zależności i działania aplikacji lub usług w czasie rzeczywistym albo w czasie pracy systemu.

Biblioteka API

API Library to biblioteka udostępniająca interfejsy programistyczne do komunikacji z urządzeniem, usługą lub systemem. W praktyce może stanowić lekką warstwę integracyjną opartą na oficjalnym API producenta lub projekcie open-source.

Narzędzie deweloperskie

Developer Tool to oprogramowanie przeznaczone do wspierania pracy deweloperskiej, w tym konfiguracji, debugowania, testowania, monitorowania, walidacji lub integracji systemów robotycznych i embedded.

Wybierz pozycję, aby zobaczyć opis.
Kategoria główna
MiddlewareRuntime i infrastrukturaNarzędzia deweloperskie
Role w ekosystemie robotycznym
Dostęp API

API Access oznacza rolę oprogramowania udostępniającego interfejs programistyczny do komunikacji z robotem, sensorem, usługą lub platformą, umożliwiający tworzenie integracji i aplikacji klienckich.

Sterowanie robotem

Robot Control oznacza rolę oprogramowania odpowiedzialnego za sterowanie ruchem, wykonywanie komend, koordynację działania elementów wykonawczych oraz bezpośrednią logikę operacyjną robota.

Wsparcie deweloperów

Developer Enablement oznacza rolę oprogramowania wspierającego deweloperów w integracji, debugowaniu, walidacji, konfiguracji, testowaniu i uruchamianiu systemów robotycznych oraz ich komponentów.

Integracja urządzeń

Device Integration oznacza rolę oprogramowania odpowiedzialnego za komunikację, konfigurację, inicjalizację i obsługę konkretnych urządzeń, sensorów, kontrolerów lub komponentów sprzętowych w systemie robotycznym.

Wybierz pozycję, aby zobaczyć opis.
Rodzina oprogramowania
Rodzina
OpenRTM Ecosystem
Dojrzałość i adopcja
9 / 9
Sprawdzone w warunkach operacyjnych
BadaniaPrototypProdukcja
Skala adopcjiUgruntowany open source
Status utrzymaniaUtrzymywane przez fundację
Pierwsze wydanie2005
Wdrożenia

HRP-2/3/4/5P (Kawada Robotics + AIST), Toyota HSR, NEDO robotic challenge platforms, CHOREONOID consortium, japońskie linie produkcyjne. Tysiące wdrożeń w Japonii.

Społeczność

220★ na github.com/OpenRTM/OpenRTM-aist, japońska lista mailingowa openrtm-users, doroczne OpenRTM Community Meetings w Tsukubie. Niewielka, ale stabilna społeczność akademicka.

Docelowe platformy robotyczne
Humanoid
Robot mobilny
Ramię robotyczne
Robot przemysłowy
Robot usługowy
Robot badawczy
Wsparcie ROSKompatybilność z ekosystemem ROS / ROS 2
ROS 2 Bridge / AdapterMost lub adapter łączący oprogramowanie z ekosystemem ROS 2 bez natywnej integracji
Możliwości systemu
Open source
Kod źródłowy dostępny publicznie pod licencją open-source — umożliwia audyt bezpieczeństwa, własne modyfikacje oraz integrację bez barier licencyjnych.
Real-time capable
Zaprojektowane z gwarancjami determinizmu czasowego — spełnia wymagania pętli sterowania, systemów bezpieczeństwa i zadań wymagających niskiej, przewidywalnej latencji.
⟨/⟩
Dostępne API
Oprogramowanie udostępnia programowalny interfejs (REST, gRPC, SDK lub biblioteki językowe) pozwalający na automatyzację i integrację z innymi systemami.
📦
Pre-built / binary
Dystrybuowane jako gotowe pakiety binarne, obrazy kontenerów lub instalatory — bez konieczności kompilacji ze źródeł.
Języki programowania
C++

C++ to język programowania szeroko wykorzystywany w robotyce, systemach embedded, middleware, sterowaniu i przetwarzaniu danych, szczególnie tam, gdzie istotna jest wydajność oraz bliska integracja ze sprzętem.

Python

Python to wysokopoziomowy język programowania szeroko stosowany w robotyce, AI, computer vision, automatyzacji, testach i szybkiej integracji komponentów sprzętowych oraz software'owych.

Wybierz pozycję, aby zobaczyć opis.
Systemy operacyjne
Ubuntu 22.04

Ubuntu 22.04 LTS to długoterminowo wspierana wersja systemu Linux wykorzystywana w robotyce, AI, systemach edge i środowiskach programistycznych. Stanowi popularną bazę dla nowszych stosów oprogramowania oraz dystrybucji ROS 2.

Ubuntu 20.04

Ubuntu 20.04 LTS to długoterminowo wspierana wersja systemu Linux, szeroko wykorzystywana w robotyce, systemach embedded, AI i środowiskach developerskich. Jest popularna m.in. w środowiskach ROS oraz na platformach obliczeniowych takich jak NVIDIA Jetson.

Windows

Windows to rodzina systemów operacyjnych Microsoft wykorzystywana w środowiskach desktopowych, developerskich i integracyjnych. W robotyce występuje głównie jako środowisko narzędziowe, konfiguracyjne lub developerskie.

macOS

macOS to system operacyjny Apple wykorzystywany głównie na stacjach roboczych i laptopach deweloperskich do budowy, testowania i integracji oprogramowania.

Wybierz pozycję, aby zobaczyć opis.
Minimalne wymagania sprzętowe
Minimalne wymagania sprzętowe
CPUDowolny x86-64 lub ARM64 (Pentium 4 / Cortex-A53+)
RAM (GB)2
GPUBrak wymagań
Dysk (GB)2

Wymaga omniORB (CORBA) jako warstwy komunikacyjnej. W wariancie real-time wymaga PREEMPT_RT lub Xenomai.

Pakowanie i dystrybucja
Menadżery pakietów
apt / deb

Menedżer pakietów Debian/Ubuntu – apt-get install.

Source – CMake / ament_cmake

Dystrybucja wyłącznie przez kod źródłowy z systemem budowania CMake lub ament_cmake (ROS 2 extension CMake). Użytkownik pobiera kod źródłowy (git clone lub tarball) i kompiluje lokalnie przez: 'cmake -B build && cmake --build build' (CMake) lub 'colcon build' (ament_cmake w workspace ROS 2). Stosowana gdy: pakiet nie jest dostępny w żadnym rejestrze binarnym, wymagana jest custom konfiguracja kompilacji (specyficzne flagi kompilatora, opcje cmake), oprogramowanie targetuje niestandardową platformę sprzętową (exotic embedded SoC), deweloper chce modyfikować kod źródłowy. Typowy workflow w ROS 2: vcstool importuje źródła do workspace/src, colcon build kompiluje. Wymaga zainstalowania wszystkich build dependencies (compilery, biblioteki systemowe) – rosdep automatyzuje instalację dependencies. Najdłuższy czas instalacji (kompilacja może trwać dziesiątki minut na embedded hardware), ale maksymalna kontrola i konfigurowalność. Standard dla pakietów ROS 2 niedostępnych jeszcze w apt lub wymagających niestandardowej kompilacji.

pip / PyPI

Oficjalny menedżer pakietów języka Python i rejestr PyPI (Python Package Index – pypi.org). Pakiety instalowane przez narzędzie pip ('pip install <package>') lub pip3 dla Pythona 3. Szeroko stosowany w ekosystemie robotycznym dla: bibliotek Pythona do komunikacji z SDK (Unitree Python SDK2 dostępne przez pip), wrapperów Pythona dla algorytmów (OpenCV Python: 'pip install opencv-python'), narzędzi deweloperskich (colcon, rosdep, vcstool instalowane przez pip). Obsługuje wirtualne środowiska (venv, virtualenv, conda) izolujące zależności między projektami. Format pakietów: wheel (.whl, binarne) i sdist (.tar.gz, source distribution wymagająca kompilacji). PyPI zawiera ponad 500,000 pakietów – największy ekosystem pakietów Python. Integracja z ROS 2: pakiety Python ROS 2 mogą być instalowane zarówno przez apt (ros-humble-rclpy) jak i pip, przy czym apt jest preferowany dla pakietów ROS 2 core. Wsparcie dla pinowania wersji przez requirements.txt i Pipfile. Ograniczenie: brak native obsługi zależności systemowych (C libraries) – rosdep uzupełnia tę lukę w ekosystemie ROS.

GitHub Releases / GitHub Actions Artifacts

Mechanizm dystrybucji oprogramowania przez GitHub Releases – binarne artefakty (skompilowane pliki wykonywalne, biblioteki, archiwia .tar.gz, .zip, pakiety .deb, .rpm, obrazy Docker) dołączane do tagowanych wydań GitHub. GitHub Actions Artifacts: tymczasowe artefakty budowania przechowywane przez ograniczony czas (90 dni domyślnie). Stosowane w robotyce dla: SDK robotów bez własnej infrastruktury dystrybucji (pobranie .deb lub tarball z GitHub Releases), gotowych binarnych buildów dla konkretnych platform (ROS 2 pre-built dla Raspberry Pi aarch64 przez GitHub Actions), narzędzi CLI i aplikacji standalone. GitHub Container Registry (ghcr.io): hosting obrazów Docker w ramach GitHub – alternatywa dla Docker Hub zintegrowana z GitHub Actions. Automatyzacja: GitHub Actions workflow budujący i publikujący release przy każdym tagu (np. 'on: push: tags: v*'). Ograniczenia: brak zarządzania zależnościami (użytkownik musi samodzielnie zainstalować dependencies), brak automatycznych aktualizacji, wymaga ręcznego pobierania nowych wersji (chyba że używany instalator lub package manager pobiera z GitHub Releases API).

Wybierz pozycję, aby zobaczyć opis.
Architektury CPU
x86_64 (AMD64)

64-bitowa architektura procesora wywodząca się z rodziny x86, opracowana przez AMD (jako AMD64) i zaadoptowana przez Intel (jako Intel 64 / EM64T). Dominująca architektura w komputerach osobistych, serwerach, stacjach roboczych i komputerach przemysłowych. W robotyce stosowana jako główna platforma obliczeniowa dla: stacji operatorskich i komputerów deweloperskich (Ubuntu 22.04/24.04 x86_64), serwerów fleet management i cloud robotics, symulatorów (Gazebo, Isaac Sim wymagają x86_64 z GPU NVIDIA dla pełnej wydajności), komputerów pokładowych robotów mobilnych wyższej klasy (Intel NUC, mini-PC przemysłowe jak Nuvo, OnLogic). Oficjalne wsparcie ROS 2 dla x86_64 jest tier-1 – wszystkie dystrybucje ROS 2 (Humble, Jazzy, Kilted) są w pełni wspierane i testowane. Pakiety apt dostępne przez packages.ros.org dla Ubuntu x86_64. Dominuje w środowiskach deweloperskich i symulacyjnych. Na robotach mobilnych i humanoidach x86_64 jest stosowane gdy wymagana jest wysoka moc obliczeniowa (np. Intel Core Ultra, AMD Ryzen Embedded) bez ograniczeń energetycznych typowych dla ARM. Przykłady hardware: Intel NUC 13 Pro, AMD Ryzen Embedded V2000, Advantech MIC-770.

ARM64 / AArch64

64-bitowa architektura ARM (Advanced RISC Machine) w wersji ARMv8-A i nowszych – dominująca architektura w embedded computing, robotyce mobilnej i edge AI. Dwie nazwy oznaczają to samo: ARM64 (nazwa stosowana przez Apple i w kontekście macOS/iOS), AArch64 (oficjalna nazwa architektury ARM, używana w Linuksie i ekosystemie embedded). Absolutnie dominująca architektura w nowoczesnej robotyce mobilnej i humanoidalnej: NVIDIA Jetson (Orin NX, AGX Orin – Cortex-A78AE), Raspberry Pi 4/5 (Cortex-A72/A76), Qualcomm Robotics RB5/RB6 (Kryo), Apple M1/M2/M3 (dla stacji deweloperskich macOS), procesory w smartfonach używanych jako moduły robotyczne. Oficjalne wsparcie ROS 2 tier-1 dla aarch64 od dystrybucji Humble – pakiety apt dostępne przez packages.ros.org dla Ubuntu 22.04/24.04 aarch64. Unitree SDK2 dostępne dla aarch64 (target: Jetson Orin NX w G1). Boston Dynamics Spot: Qualcomm aarch64. Zalety wobec x86_64: znacznie niższy pobór energii (TDP 5–65W vs 45–125W), lepsza wydajność na wat, wbudowane NPU/GPU dla edge AI, mniejszy footprint fizyczny. Ograniczenia: historycznie mniejsza dostępność prebuildowanych pakietów (szybko zmniejsza się), niektóre biblioteki x86-only nie są portowane.

ARMv7 / ARM32 (armhf)

32-bitowa architektura ARM w wersji ARMv7-A z rozszerzeniem Thumb-2 i sprzętową jednostką zmiennoprzecinkową (Hard Float – stąd oznaczenie armhf w dystrybucjach Debian/Ubuntu). Dominowała w embedded Linux i robotyce mobilnej przed upowszechnieniem się ARM64. Stosowana w: starszych Raspberry Pi (Pi 2 Model B: ARMv7, Pi 3 32-bit OS), BeagleBone Black (AM335x Cortex-A8), STM32MP1 (Cortex-A7 + Cortex-M4), starszych platformach robotycznych (TurtleBot 2, kobuki). Ograniczenia: maksymalnie 4 GB RAM adresowalnej, brak nowoczesnych rozszerzeń SIMD porównywalnych z AArch64 (NEON 64-bit vs NEON 128-bit w AArch64), malejące wsparcie w nowszych pakietach. ROS 2 Humble: armhf jest tier-3 (best-effort, bez gwarancji oficjalnych buildów). Większość nowoczesnych SDK robotycznych (Unitree SDK2, Isaac ROS) nie wspiera armhf. Relevantna dla: utrzymania starszych platform robotycznych (legacy support), bardzo ograniczone embedded SBC gdzie ARM64 niedostępne, mikrokontrolerów z Linux (Cortex-A klasy niskiej). Nowe projekty powinny targetować ARM64 zamiast ARMv7.

Wybierz pozycję, aby zobaczyć opis.
Trudność instalacji
PoziomZaawansowana
Protokoły i interfejsy
Protokoły komunikacji
Ethernet / TCP-IP

Standardowy protokół sieciowy IEEE 802.3 z TCP/IP jako warstwą transportową. Stosowany jako główny interfejs komunikacji między komputerem nadrzędnym (host PC) a robotem w SDK takich jak Unitree SDK2, Boston Dynamics API, Universal Robots URScript. Nie zapewnia deterministyczności (best-effort delivery).

DDS (Data Distribution Service)

Standard middleware OMG (Object Management Group) oparty o model publish-subscribe, zaprojektowany dla systemów rozproszonych czasu rzeczywistego. Definiuje warstwę komunikacyjną DCPS (Data-Centric Publish-Subscribe) oraz protokół przewodowy RTPS (Real-Time Publish-Subscribe). Stosowany jako domyślna warstwa komunikacyjna w ROS 2 – każda implementacja ROS 2 opiera się na jednej z implementacji DDS (CycloneDDS, Fast DDS, Connext DDS). Obsługuje discovery, QoS, reliability, durability i liveliness.

Shared Memory (POSIX / mmap)

Mechanizm IPC oparty na współdzielonym obszarze pamięci między procesami na tym samym hoście. Stosowany w robotyce jako ultra-low-latency transport dla dużych danych. Latencje poniżej 1 µs.

Wybierz pozycję, aby zobaczyć opis.
Interfejsy sprzętowe
Ethernet 1000BASE-T (Gigabit Ethernet)

Standard IEEE 802.3ab – Ethernet 1 Gbit/s przez skrętkę Cat5e/Cat6, złącze RJ-45. Dominujący interfejs sieciowy w robotyce: komunikacja SDK-robot (Unitree SDK2, Boston Dynamics API, UR e-Series), przesyłanie obrazów z kamer IP, integracja z ROS 2 przez DDS/RTPS.

USB 3.0 / 3.1 Gen 1

Universal Serial Bus 3.0 (przemianowany na USB 3.1 Gen 1) – standard o przepustowości do 5 Gbit/s (SuperSpeed). Powszechnie stosowany w robotyce do kamer głębi (Intel RealSense D435i, D455), kamer stereo i skanerów 3D wymagających wysokiego pasma dla strumieni depth + RGB. Zasilanie: 5V / 900 mA. Złącza: Type-A, Type-B, Micro-B, Type-C. NVIDIA Jetson AGX Orin posiada 4 porty USB 3.1 Gen 1.

CAN 2.0A / 2.0B

Controller Area Network 2.0 – standardowy protokół CAN zdefiniowany przez Bosch (1991). CAN 2.0A obsługuje 11-bitowe identyfikatory ramek, CAN 2.0B (Extended) – 29-bitowe. Prędkości do 1 Mbit/s. Standard de facto w robotach kroczących i kołowych.

Wybierz pozycję, aby zobaczyć opis.
Klasy opóźnień
Hard Real-Time (1–5 ms)

Deterministyczna klasa latencji 1–5 ms z twardą gwarancją dotrzymania deadline'ów. Realizowane na RTOS lub Linux RT-PREEMPT z izolacją CPU. Typowe cykle: 1 ms (1 kHz) dla pętli prędkości silników, 2 ms (500 Hz) dla pętli pozycji stawów, 5 ms (200 Hz) dla pętli sił i momentów. Komunikacja przez EtherCAT, CAN FD. Zastosowania: pętle regulacji prędkości w manipulatorach przemysłowych, sterowanie stawami robotów humanoidalnych w trybie low-level.

Hard Real-Time (5–20 ms)

Deterministyczna klasa latencji 5–20 ms – twardy real-time dla pętli zewnętrznych sterowania robotycznego. Cykle 5–20 ms (50–200 Hz). Możliwy na Linux RT-PREEMPT bez pełnego RTOS. Zastosowania: pętla pozycji i impedancji w cobotach (Universal Robots e-Series), sterowanie trajectoriami w manipulatorach (ros2_control JointTrajectoryController przy 100 Hz), pętla równowagi w robotach humanoidalnych. Wystarczający dla większości zastosowań sterowania ruchem.

Soft Real-Time (20–100 ms)

Klasa miękkiego czasu rzeczywistego 20–100 ms – deadline'y wymagane statystycznie, sporadyczne przekroczenia akceptowalne. Realizowany na standardowym Linux z priorytetem SCHED_FIFO. Komunikacja przez Ethernet GbE, DDS/RTPS, ROS 2 topics. Zastosowania: nawigacja AMR (Nav2: 20–50 Hz), high-level sterowanie humanoidów (Unitree SDK2: 50 Hz), planowanie trajektorii (MoveIt 2 servo), integracja sensorów (LiDAR SLAM: 10–20 Hz). Wystarczający dla większości algorytmów nawigacyjnych i SLAM.

Wybierz pozycję, aby zobaczyć opis.
Typy wdrożenia
Na robocie

On Robot oznacza typ wdrożenia, w którym oprogramowanie działa bezpośrednio na robocie lub na jego pokładowym module obliczeniowym, np. komputerze przemysłowym, SBC lub platformie edge AI.

Lokalna stacja robocza

Local Workstation oznacza typ wdrożenia, w którym software działa na komputerze lokalnym użytkownika, dewelopera lub operatora, np. laptopie, desktopie lub stacji roboczej.

Edge

Edge oznacza typ wdrożenia, w którym oprogramowanie działa na lokalnym urządzeniu obliczeniowym, bramce, komputerze przemysłowym lub innym zasobie blisko robota i sensorów, bez konieczności przetwarzania w chmurze.

Wybierz pozycję, aby zobaczyć opis.
Wspierane symulatory
Gazebo Classic (Gazebo 11)
Oryginalna wersja symulatora Gazebo – legacy, EOL 2025.
Gazebo Fortress
Wersja LTS symulatora Ignition/Gazebo – domyślny symulator dla ROS 2 Humble.
Oficjalne obrazy Docker
ros:humble
Licencje
EPL-2.0Eclipse Public License 2.0v2.0

Rodzina licencji: Słaby copyleft

ModyfikacjaDystrybucjaUżytek komercyjnyUżytek prywatnyKompatybilna z ROSOSI zatwierdzonaFSF Free/LibreWymaga oznaczenia autorstwaShare-alikeUjawnienie źródełPatent grant

Licencja Eclipse Foundation z copyleft na poziomie modułu (module-level). Moduły EPL mogą być łączone z modułami na innych licencjach (w tym proprietary) w ramach większego systemu, o ile moduły EPL pozostają osobne i dostępne na EPL. Zawiera jawną klauzulę patentową i mechanizm retaliation.

Uwaga dla robotyki

Jedna z dwóch licencji Eclipse CycloneDDS (EPL-2.0 + EDL-1.0) – domyślnego middleware DDS w ROS 2 od dystrybucji Humble. Znajomość EPL-2.0 jest istotna dla wszystkich twórców oprogramowania opartego na CycloneDDS. Copyleft modułowy oznacza, że modyfikacje CycloneDDS muszą być ujawnione, ale aplikacja ROS 2 korzystająca z CycloneDDS może być zamknięta.

LGPL-3.0-onlyGNU Lesser General Public License v3.0v3.0

Rodzina licencji: Słaby copyleft

ModyfikacjaDystrybucjaUżytek komercyjnyUżytek prywatnyKompatybilna z ROSOSI zatwierdzonaFSF Free/LibreWymaga oznaczenia autorstwaShare-alikeUjawnienie źródełPatent grant

Aktualizacja LGPL v2.1 rozszerzająca ochronę o klauzulę anty-tivoizacyjną (zakaz blokowania sprzętem uruchamiania zmodyfikowanych wersji) i jawne udzielenie praw patentowych. Budowana na podstawie GPL v3 z wyjątkiem dla linkowania. Copyleft dotyczy wyłącznie samej biblioteki LGPL.

Uwaga dla robotyki

Qt 5/6 dostępne na LGPL v3 dla aplikacji open source. Klauzula anty-tivoizacyjna może być problematyczna dla producentów robotów blokujących możliwość uruchomienia własnego oprogramowania na sprzęcie (locked bootloader) – wymaga analizy prawnej przy embedded deployments.

Historia wersji
2.0.2sie 2024

Drobne poprawki, wsparcie Ubuntu 24.04.

2.0.0gru 2022

Nowa architektura komunikacyjna, ROS 2 bridge, DDS.

1.2.0cze 2017

Wsparcie Python 3, integracja z ROS 1.

1.0.0kwi 2010

Stabilizacja API zgodnego z OMG RTC 1.0.

0.4.0maj 2005

Pierwsza publiczna wersja OpenRTM-aist.