ANYbotics rozpoczęło dostawy ANYmal X — czworonożnego robota inspekcyjnego dopuszczonego do pracy w atmosferach wybuchowych. Premierę ogłoszono 27 października. Firma nazywa go pierwszym na świecie robotem kroczącym z takim dopuszczeniem i wskazuje cztery lata prac oraz ponad 10 patentów.
Najważniejsze w skrócie
- ANYmal X spełnia normę ATEX w Europie i IECEx globalnie
- Wszystkie 12 aktuatorów nóg oraz bateria chronione są osłonami ognioszczelnymi
- Komputer AI i osprzęt inspekcyjny pracują w szczelnych komorach wypełnionych azotem
- Od 2023 roku robota testowały między innymi BP, Equinor, Shell, PETRONAS, Petrobras, BASF i SLB
- Ponad 50 klientów ANYbotics wykonuje dziś przeszło 120 tysięcy autonomicznych inspekcji miesięcznie
Jak wygląda jeden obchód w rafinerii?
Operator rafinerii musi raz na kilka dni sprawdzić pompy, sprężarki, zawory i rurociągi. Część z nich stoi w strefie, w której w powietrzu mogą pojawić się palne opary.
Dziś oznacza to kombinezon ochronny, ręczny detektor gazu, zezwolenie na wejście i obchód pieszo. Każdy przyrząd wnoszony do takiej strefy — od latarki po radiotelefon — musi mieć własny certyfikat przeciwwybuchowy.
Zwykły robot inspekcyjny nie ma wstępu, bo sam może stać się źródłem zapłonu?Źródło zapłonu: Dowolne zjawisko mogące zainicjować spalanie palnej mieszaniny: iskra, gorąca powierzchnia, wyładowanie elektrostatyczne lub fala uderzeniowa.. Iskra ze styku, gorąca obudowa silnika albo ładunek elektrostatyczny na nodze wystarczą.
Ale jest problem: robota kroczącego nie da się zabezpieczyć tak jak czujnika na ścianie.
I właśnie ten problem ANYbotics próbuje rozwiązać w ANYmal X.
Co właściwie trzeba było zabezpieczyć?
Firma zaczęła od pełnej oceny ryzyka zapłonu dla całego cyklu życia robota. Pytanie brzmiało: które realne zdarzenie w życiu maszyny kroczącej może wytworzyć źródło zapłonu i jak sprawić, by nie wytworzyło go nigdy.
Odpowiedzi są różne dla różnych podzespołów. Komputer AI i osprzęt inspekcyjny zamknięto w szczelnych komorach wypełnionych azotem — gaz obojętny wypiera tlen, więc nawet iskra nie ma czego podpalić. Wszystkie 12 aktuatorów nóg oraz bateria dostały osłony ognioszczelne.
Metalowe elementy izolowano niemetalicznymi powłokami, a stopy mają przewodzące wkładki odprowadzające ładunek. Temperaturę pilnują automatyczne wyłączniki. Ładowanie i transmisja danych idą przez bariery energetyczne, więc żadne złącze nie jest wystawione na strefę zagrożoną.
| Podzespół | Metoda ochrony przeciwwybuchowej |
|---|---|
| Komputer AI i osprzęt inspekcyjny | Szczelna komora wypełniona azotem |
| 12 aktuatorów nóg | Osłona ognioszczelna |
| Bateria | Osłona ognioszczelna |
| Elementy metalowe | Izolacja powłoką niemetaliczną |
| Stopy | Przewodzące wkładki odprowadzające ładunek |
| Układ termiczny | Automatyczne wyłączniki temperaturowe |
| Ładowanie i transmisja danych | Bariera energetyczna |
Schemat pokazuje logikę certyfikacji: nie ma jednej uniwersalnej osłony, tylko pytanie zadawane osobno każdemu podzespołowi i trzy różne odpowiedzi zależne od tego, czym dany element grozi.
Co znaczą te nazwy?
Wokół tego tematu krąży kilka terminów z branży przeciwwybuchowej, bez których trudno ocenić, co właściwie osiągnięto.
- ATEX — unijny zestaw przepisów dla urządzeń pracujących w atmosferach potencjalnie wybuchowych. Odpowiednik dopuszczenia do ruchu, tyle że dla sprzętu w strefie zagrożonej.
- IECEx — międzynarodowy system certyfikacji o tym samym celu co ATEX, uznawany poza Unią. Oba trzeba zdobyć osobno.
- Osłona ognioszczelna — obudowa zaprojektowana tak, by ewentualny wybuch w jej wnętrzu nie wydostał się na zewnątrz. Nie zapobiega zapłonowi, tylko go zamyka.
- Przedmuchiwanie azotem — wypełnienie komory gazem obojętnym, żeby w środku nie było tlenu. Bez tlenu nie ma spalania, nawet przy iskrze.
- Bariera energetyczna — układ ograniczający energię w obwodzie poniżej progu zapłonu. Stosowany tam, gdzie fizyczna obudowa nie wchodzi w grę, na przykład przy złączach ładowania.
Razem te mechanizmy tłumaczą, dlaczego certyfikat nie jest jedną pieczątką, tylko sumą decyzji podjętych podzespół po podzespole.
Dlaczego nie wystarczy zamknąć robota w szczelnej obudowie?
Nasuwa się prostsze rozwiązanie: skoro sprzęt stacjonarny w strefach Ex umieszcza się w ciężkich obudowach przeciwwybuchowych, zróbmy to samo z robotem.
Problem polega na tym, że obie klasyczne metody odpadają. Ciężka obudowa przeciwwybuchowa dodaje masy, a robot kroczący musi wchodzić po stromych schodach i mieścić się na wąskich pomostach. Drugie standardowe podejście — ograniczenie energii elektrycznej poniżej progu zapłonu — kłóci się z tym, że ANYmal X potrzebuje mocnych silników i dużej baterii.
Dochodzi trzecia trudność. Robot inspekcyjny z definicji musi mieć odsłonięte kamery i czujniki, żeby w ogóle nawigować i cokolwiek mierzyć. Szczelna skrzynia likwiduje funkcję, dla której go zbudowano.
Dlatego zamiast jednej obudowy powstał zestaw różnych zabezpieczeń dobranych do konkretnego podzespołu — i każde z nich musiało przejść niezależną certyfikację, bez odbierania robotowi ładowności, zwinności ani prędkości roboczej. Producent nazywa to nowym podejściem do ochrony przeciwwybuchowej dla całej klasy robotów mobilnych.
Czy to już działa?
Tak — dostawy do klientów właśnie się zaczęły. ANYbotics ogłosiło start 27 października 2026 roku. Robot jest zgodny z ATEX i IECEx, a od 2023 roku przechodził testy w programie Early Access, w którym wzięły udział między innymi BP, Equinor, Shell, PETRONAS, Petrobras, BASF i SLB — łącznie setki misji na lądzie i na morzu.
Oprogramowaniem floty jest platforma Shift, która planuje misje, porządkuje wyniki według zasobu i śledzi zmiany w czasie. Integruje się z systemami utrzymania ruchu, w tym SAP, Yokogawa i SLB, a całość działa w reżimie ISO 27001. Pierwszy publiczny pokaz ANYmal X wraz z pełnym stosem przemysłowej AI zaplanowano na ADIPEC 2026, wspólnie z SLB i Kuwait Oil Co.
Dlaczego to ważne?
Strefy zagrożone wybuchem były dotąd ostatnim dużym obszarem przemysłu zamkniętym dla robotów kroczących — i jednocześnie tym, gdzie ryzyko dla ludzi jest największe. Dopuszczenie ANYmal X przesuwa granicę nie dzięki nowej zdolności ruchowej, lecz dzięki certyfikacji, czyli najtrudniejszej i najmniej efektownej części inżynierii fizycznej sztucznej inteligencji.
Co dalej?
- Publiczna premiera ANYmal X wraz z pełnym stosem przemysłowej AI odbędzie się na targach ADIPEC 2026, wspólnie z SLB i Kuwait Oil Co.
- Dostawy do klientów ruszyły — robot trafia do firm z sektora ropy, gazu i chemii po zakończeniu programu Early Access
- Otwarte pozostaje pytanie o tempo certyfikacji kolejnych konstrukcji, bo ANYbotics opisuje swoje podejście jako wzorzec dla całej klasy robotów mobilnych, a nie rozwiązanie jednorazowe
Źródła
- The Robot Report — ANYbotics begins delivering ANYmal X legged robot for explosive atmospheres
- The Robot Report — ANYbotics launches Shift to streamline robot fleet operations, scale inspections
- Komisja Europejska — Equipment for potentially explosive atmospheres (ATEX)
- IECEx — Standards
